• Wielki Salon i Żelazna Brama •

• БОЛЬШОЙ САЛОН И ЖЕЛЕЗНЫЕ ВОРОТА •

• The Grand Lounge and The Iron Gate •

• Der Große Salon und das Eiserne Tor •

• ВЕЛИКИЙ САЛОНТА ЖЕЛЯЗНАБРАМА •

• Veľký Salón a Železná Brána •

• Grand Salon et Portail de Fer •

• EL GRAN SALÓN Y LA PUERTA DE HIERRO •

• Wielki Salon e Żelazna Brama •

• ΜΕΓΑΛΟ ΣΑΛΟΝΙ ΚΑΙ ΣΙΔΕΡΕΝΙΑ ΠΥΛΗ •

• שער סלון גדול וברזל •

Architektoniczna oprawa Ogrodu Saskiego

Архитектурная обстановка сада Саски

The architectural setting of the Saski Garden

Die architektonische Umgebung des Saski-Gartens

Архітектурна обстановка Саського саду

Architektonické prostredie záhrady Saski

Le cadre architectural du jardin Saski

El entorno arquitectónico del jardín Saski

L’impostazione architettonica del Giardino Saski

Το αρχιτεκτονικό περιβάλλον του κήπου Saski

התפאורה האדריכלית של גן סאסקי

Wielki Salon i Żelazna Brama

Modele przestawiają stan budowli z lat 70. XVIII wieku.

Budowle należały do architektonicznej oprawy Ogrodu Saskiego, który z rozkazu króla Augusta II urządzano na tyłach jego pałacu od początku lat 20. XVIII wieku. Ogród i pałac tworzyły rdzeń urbanistycznej Osi Saskiej, której przedłużeniem od zachodu są obecne ulice Chłodna i Wolska. Od 1733 r. prace nad ogrodem kontynuował syn i następca saskiego monarchy – August III. Projektantami założenia, wzorowanego na barokowych ogrodach francuskich, głównie Wersalu, byli architekci z Drezna, którzy wprowadzili w Warszawie charakterystyczny dla Saksonii nurt późnego baroku, bujnego w formach i ornamentacji. W urządzenie ogrodu największy wkład włożyli Karol F. Pöppelmann i Jan D. Jauch. Regularnie rozplanowany ogród o obrysie przypominającym latawiec zdobiły haftowe partery (kwatery z niskim żywopłotem ciętym w ornamenty), a także boskiety (wysoko strzyżony żywopłot formujący labirynty, szpalery i otoczone szpalerami placyki). Typowy dla ogrodu barokowego był brak naturalnie rosnących drzew. Dwie krzyżujące się aleje wyznaczały główne osie urbanistyczne i w części zachodniej były uzupełnione mniejszymi alejkami o układzie wachlarzowym, który oparto na skrzyżowaniu alej głównych. W ogrodzie ustawiono rzeźby figuralne, zaprojektowano fontanny i wzniesiono liczne budowle: Operalnię (teatr operowy), Oranżerię, Ujeżdżalnię, Wielki Salon, Mały Salon, Strzelnicę i Domek do Gry. Ogród otoczono bastionowym murem z kilkoma bramami.

Wielki Salon

Wielki Salon zbudowano około 1725 r. na przecięciu głównych alej ogrodowych. Dziś w tym miejscu biegnie alejka równoległa do torów tramwajowych przy ul. Marszałkowskiej. Uważa, się, iż pawilon miał służyć jako wieża ciśnień dla ostatecznie niewykonanych fontann ogrodowych. Znalazł wtórne zastosowanie jako altana z wielką salą biesiadną o przesuwnych ściankach i arkadowych otworach, które poza sezonem zapełniano oknami. Budowlę wielokrotnie modyfikowano w szczegółach dekoracji zewnętrznej przy okazji uroczystości dworskich, podczas których bywała iluminowana. Po otwarciu ruchomego dachu odpalano fajerwerki i już za panowania Stanisława Augusta (1764-1795) doszło do ich niekontrolowanej eksplozji, po której trzeba było odbudować zwieńczenie altany. Pawilon remontowano w 1775 i 1789 r. i wykorzystywano latem jako bufet. Później zaczął popadać w ruinę. W 1804 r. lokalne władze pruskie nakazały rozbiórkę pawilonu, ale wstrzymał ją nieco spóźniony rozkaz z Berlina. Uratowany fragment altany znów służył jako letni bufet i cukiernia należąca do Karola Lessla. Został rozebrany w 1817 r. podczas przekształcania Ogrodu Saskiego z barokowego w krajobrazowy.

Żelazna Brama

Żelazna Brama, wzniesiona w 1735 r., była głównym wejściem do Ogrodu Saskiego zlokalizowanym w zachodnim boku muru na Osi Saskiej (dziś przedpole pomnika T. Kościuszki przy pl. Żelaznej Bramy). Bramę nazwano Żelazną, choć z tego materiału wykonano tylko jej ruchome skrzydła, natomiast okładzinę filarów oraz kartusze herbowe dynastii Wettinów i Rzeczpospolitej wykuto z kamienia. W 1818 r. mur ogrodowy został zastąpiony żeliwnym ogrodzeniem. Wrota nowej Żelaznej Bramy, znacznie skromniejszej, cofnięto o ok. 25 metrów w głąb ogrodu. W 1936 r. podczas przebijania jezdni ul. Marszałkowskiej przez Ogród Saski do pl. Żelaznej Bramy, zdemontowano część ogrodzenia, a wrota wyeksponowano jako pamiątkę historyczną. Przepadły podczas II wojny światowej.

БОЛЬШОЙ САЛОН И ЖЕЛЕЗНЫЕ ВОРОТА

Модели представляют состояние здания с 1770-х годов.

Здания принадлежали архитектурной обстановки Саскинского сада, который был устраиван в конце дворца с начала 1820-х годов по приказу короля Августа II. Сад и дворец создали ядро городской саксонской оси, протяжение которой с запада – текущие улицы Хлодны и Вольски. С 1733 года работы в саду продолжались сыном и преемником саксонского монарха – Августом III. Дизайнеры модели, построенной по образцу французских садов барокко, в основном Версаль, были архитекторами из Дрездена, которые представили в Варшаве характерную тенденцию позднего барокко в Саксонии, богатой формой и орнаментом. Кароль Ф. Пёппельманн и Ян Д. Яуч внесли наибольший вклад в садовое устройство. Регулярно выложенный сад с формой, напоминающей украшенный вышивкой змей, вышитый первый этаж (четверти с низкой изгородью, вырезанной в орнаменты), а также боски (высокоразрешающая изгородь, образующая лабиринты, ряды и террасы, окруженные рядами). Типичным для барочного сада было отсутствие естественно растущих деревьев. Две пересекающиеся проспекты, обозначенные главными городскими осями, а в западной части были дополнены небольшими аллеями с вентиляционной установкой, которая была основана на пересечении главных проспектов. В саду были устроены фигурные скульптуры, спроектированы фонтаны и возведены многочисленные здания: оперный театр (оперный театр), Ораньерия, Уеджёдляльния, Салон Вельки, Салон Малей, Стрельбище и игровой дом. Сад окружен бастионным массажем с несколькими воротами.

Большой салон был построен около 1725 года на пересечении главных садовых переулков. Сегодня параллельный путь к трамвайным путям на ул. Маршал. Считаются, что в том, что павильон был использован в качестве водонапорной башни для конечных нетренированных фонтанов фехтования ОБЩЕСТВЕННОГО. Он нашел вторичное использование в качестве беседки с большой праздничной комнатой с раздвижными стенами и аркадными отверстиями, которые были заполнены окнами за пределами сезона. Здание неоднократно менялось в деталях наружной отделки во время торжественных торжеств, во время которых оно было освещено. После открытия подвижной крыши начались фейерверки и в царствование Станислава Августа (1764-1795) произошел неконтролируемый взрыв, после чего нужно было перестроить венчание беседки. Павильон был реконструирован в 1775 и 1789 годах и использовался летом как шведский стол. Позднее он упал в руины. В 1804 году местные прусские власти приказали снести павильон, но несколько запоздалая команда из Берлина приостановила его. Сохраненный фрагмент беседки снова использовался в качестве летнего буфета и кондитерских изделий, принадлежащих Каро-ла Лесселю. Он был разрушен в 1817 году во время преобразования Саксонского сада от барокко до пейзажа.

Железные ворота, возведенные в 1735 году, были главным входом в сад Саски, расположенный на западной стороне стены на оси Саски (сегодня на переднем плане монумента Т. Костюшко на площади Желязны Брама). Ворота назывались Żelazna, хотя из этого материала были сделаны только его разрушенные крылья, а облицовывание столбов и герба династии Веттинов и польско-литовского содружества были вырезаны из камня. В 1818 году садовая стена была заменена чугунным забором. Ворота новых железных ворот, гораздо более скромные, были перенесены примерно на 25 метров в сад. В 1936 году, во время пирсинга улицы, ул. Marszałkowska через Саксонский сад до пл. Железные ворота, часть ограды, были демонтированы, а ворота были выставлены как исторический дворец. Они были потеряны во время Второй мировой войны.

Zwiedzanie Wielkiego Salonu przy Żelaznej Bramie
(około 7 minut, 20 sekund)

Zapoznaliśmy się już uprzednio z dziejami drugiego Pałacu Saskiego, który stanął na miejscu barokowej rezydencji Augusta II, części wielkiego założenia pałacowo-ogrodowego. Teraz czas na wycieczkę w czasy króla Sasa i zapoznanie z modelami najstarszych w naszej kolekcji dzieł dawnej architektury Warszawy. Dzisiejszy Ogród Saski to nieogrodzony park z rozmytymi granicami i stosunkowo nielicznymi pamiątkami przeszłości. Zupełnie jednak inaczej wyglądał w XVIII stuleciu, gdy należał do grupy najbardziej okazałych tego rodzaju założeń w Europie. Inicjatorem utworzenia wspaniałego zespołu pałacowo-ogrodowego, nanizanego na wielokilometrową Oś Saską, był August II – król Rzeczpospolitej z dynastii Wettinów. Mimo politycznej niesamodzielności, uzależniony od Sejmu i swego protektora, cara Piotra I, naiwnie marzył o splendorze właściwym absolutystycznym władcom zachodniej Europy. Niezależnie od rozbudowy macierzystego Drezna, saski król zapragnął urządzić sobie w Warszawie rezydencję na wzór Wersalu – bajecznie wspaniałej posiadłości francuskiego „Króla-Słońce”, Ludwika XIV. Jego wybór padł na XVII-wieczny, barokowy pałac Morsztynów, który usytuowany w pobliżu Krakowskiego Przedmieścia, graniczył jednocześnie na tyłach z terenami zabudowanymi dotychczas niezbyt gęsto i chaotycznie. Otwierało to możliwości stworzenia odpowiednio wielkiego założenia rezydencjonalnego i jednocześnie nowego politycznego centrum Warszawy. Pałac Morsztynowski po zakupieniu w roku 1713 i późniejszej radykalnej rozbudowie, już jako Pałac Saski, stać się miał centralnym elementem Osi Saskiej. W ciągu następnych 13 lat król wykupił 28 posesji wraz z ich zabudową, którą następnie niemal bez wyjątków nakazał wyburzyć, w celu utworzenia odpowiednio wielkiego ogrodu przypałacowego. Obowiązująca od półwiecza w Europie francuska szkoła sztuki ogrodowej, wylansowana przez André le Nôtre’a, wymagała kreowania założeń symetrycznych, choć skupionych niekoniecznie przy tylko jednej osi. Bardziej przypominała architekturę niż rzemiosło ogrodnicze, posługiwała się bowiem trzecim, pionowym wymiarem, niejako ścianami tworzonymi z boskietów, czyli strzyżonych na różną wysokość żywopłotów z krzewów bukszpanu. Posadzki, a raczej dywany kreowano z kwietnych, haftowanych parterów – geometrycznych pól o tle wysypanym barwnym żwirem lub tłuczniem ceglanym, na którym tworzono pełne esów-floresów, kolorowe rysunki ze strzyżonych roślin krzewiastych. Drzewa, także rygorystycznie strzyżone, sadzono sporadycznie i tylko na obwodach parterów. Kompozycję uzupełniała sieć alejek, koliste placyki, czyli ronda, oraz kanały, fontanny, rzeźby i rozmaite budowle. Ogród francuski był więc pewnego rodzaju zielonymi wnętrzami reprezentacyjnymi, które uzupełniały program komnat pałacowych. W sezonie to właśnie w ogrodowych salonach toczyło się życie dworskie, także dlatego, że z braku sanitariatów wnętrza rezydencji trzeba było ustawicznie wietrzyć i odświeżać.

Założenie saskie było, rzecz jasna, znacznie skromniejsze od Wersalu, choć cała oś, wliczając w nią pałac wraz z dziedzińcem i ogrodem oraz zadrzewiony ciąg ulic Chłodnej i Wolskiej, liczyła kilka kilometrów długości. Nie przewidziano tu kanału, a i z fontann ówcześnie zrezygnowano. Ogród, jako pierwszy w Polsce udostępniony w 1727 r. publiczności, ale ostatecznie ukończony w roku 1744, uzyskał obrys latawca i składał się z części wschodniej o regularnej siatce alejek i parterów oraz zachodniej o układzie wachlarzowym. Wystawiono w nim wiele budowli, w tym Operalnię – wielki drewniany teatr, pierwszy publiczny w Warszawie, Salon Wielki i Salon Mały, Strzelnicę, Oranżerię i Domek Gry. Z zielonych boskietów uformowano amfiteatr. Projektantami tych wszystkich atrakcji byli królewscy architekci z Drezna, przede wszystkim Johann Christoph Naumann oraz Carl Friedrich i Matthäeus Daniel Pöppelmannowie. Ostatniemu z tych twórców przypisuje się projekt Wielkiego Salonu, widocznego pośrodku naszej makiety przedstawiającej fragment Ogrodu Saskiego. Powstał on w 1724 r. z wykorzystaniem fragmentu planów nowego Pałacu Saskiego, istniejący bowiem, zbyt ciasny, król traktował jako tymczasową siedzibę. Wielki Salon stanął dokładnie na osi założenia saskiego, w nieoznaczonym dziś punkcie centralnej alei, w pobliżu tramwajowych torów ul. Marszałkowskiej. Uzupełniał program starego pałacu, służąc jako sala jadalna i balowa – latem wietrzona na przestrzał, zimą zaś z oknami wstawionymi w arkadowe otwory. Znacznie wyrastał ponad ogród, co doskonale widać na reprodukcji obrazu Canaletta ustawionej w tle makiety, a o której wspominaliśmy już przy okazji oglądania pałacu Lubomirskich.

Istnieje hipoteza, w myśl której budowla miała pierwotnie pełnić funkcję wodozbioru dla systemu fontann, ale po zarzuceniu pomysłu została przekształcona w dodatkowy salon pałacowy. Od dawna uważano, że dachowy taras był wykorzystywany dla podziwiania widoków, ale licznie zachowane plany saskich architektów dowodzą, że nie było jak się nań dostać z braku schodów! Podczas budowy makiety ze zdumieniem zauważyliśmy, że balustrada tarasu jest znacząco wyższa od wzrostu ówczesnego przeciętnego człowieka, toteż platforma bardziej nadawałaby się na więzienny spacerniak niż taras widokowy. Porównanie projektów rysowanych przy częstych okazjach urządzania rozmaitych fet i zabaw doprowadziło nas do zupełnie nowych wniosków. Na najstarszych planach widać, iż budowla była nakryta wysokim dachem, który podczas święta bezgłośnie rozsuwał się, a z platformy strzelały w niebo setki fajerwerków, wypisując na oczach zdumionej publiczności np. inicjały królewskie. Pewnego razu wszakże dach nie otworzył się do końca i po odpaleniu ogni sztucznych wyleciał wraz z nimi w powietrze. Po tym wypadku postanowiono poprzestać na tarasie ukrytym za wysoką, nieprzejrzystą balustradą, na który fajermistrz dostawał się najwyraźniej po zwykłej drabinie. Walory widokowe miały tylko tarasy, które wieńczą małe boczne przybudówki Salonu. W aneksach tych umieszczono saloniki wypoczynkowe i tym razem nie zapomniano o schodach. Nasza makieta ukazuje stan Wielkiego Salonu około roku 1763 i tej epoce odpowiadają też stroje dam i kawalerów.

Mniejsza budowla na podeście modelu to słynna Żelazna Brama. Ograniczenia terytorium naszego parku sprawiły, że umieściliśmy ją znacznie bliżej Wielkiego Salonu, niż to miało miejsce w rzeczywistości. Brama zamykała na zachodzie centralną aleję ogrodową i w obecnej konfiguracji terenu znajdowałaby się daleko od niego, między dwoma blokami stojącymi po zachodniej stronie ul. Marszałkowskiej. To efekt nadmienianego już powojennego zmniejszenia zasięgu Ogrodu Saskiego. W zwieńczeniu filarów bramnych dostrzeżemy insygnia królewskie oraz herby dynastii Wettinów i Rzeczpospolitej. Brama była osadzona w litym murze, wymienionym na metalowe ogrodzenie dopiero w następnym stuleciu i rozebranym po 1945 r.

Świetność ogrodu w kształcie nadanym przez Sasów nie trwała długo. Już w 1772 r. zburzono Operalnię, która popadła w ruinę w zdumiewająco szybkim tempie. Kolejne zniszczenia przyniosły walki podczas antyrosyjskiej insurekcji kościuszkowskiej 1794 r. Od następnego roku pod rządami pruskimi Ogród Saski popadał w zaniedbanie. W 1804 r. na polecenie władz pruskich zaczęto burzyć Wielki Salon, ale w połowie przebiegu robót wstrzymano je rozkazem z Berlina. Pozostałość budowli przetrwała, pełniąc rolę cukierni Karola Lessla. Ostatecznie Wielki Salon wraz z Żelazną Bramą zburzono w 1817 r., podczas przekształcania Ogrodu Saskiego w duchu angielskiego romantyzmu. Nową bramę w ogrodzeniu z żelaznych lanc wystawiono już w innym miejscu, 30 metrów na wschód od poprzedniej. Po latach obie bramy mylono, traktując jako jedną, tak więc gdy w 1935 r. przebijano przez ogród jezdnię od ul. Królewskiej do pl. Żelaznej Bramy, po rozbiórce odcinka ogrodzenia pozostawiono na placu same wrota, czyniąc z nich rodzaj pomnika. Niestety, przepadł on w niewiadomych okolicznościach podczas drugiej wojny światowej.

The Grand Lounge and The Iron Gate

The models show the buildings in the 70s of the XVIII century.

The buildings belonged to the architectural setting of the Saxon Garden which, on the order of the king August II, were being arranged at the back of his palace since the early 20s of the XVIII century. The garden and the palace made up the core of the urban Saxon Axis. Its extension from the west is present-day streets Chlodna and Wolska. Since 1733 the work on the garden was continued by the son and the successor of the Saxon monarch, August III. The designers of the project which was based on the French baroque gardens, mainly the gardens of Versailles, were the architects from Dresden. They introduced in Warsaw a trend of the late baroque, abundant in forms and decorations, which was characteristic of the Saxony. The biggest contribution to the garden’s arrangement had Karol F. Pöppelmann and Jan D. Jauch. The orderly planned garden, whose shape resembled a kite, was decorated with parterre (parts with the low hedgerow cut into ornaments) and with bosquets (highly cut hedgerow forming labyrinths, lanes and squares surrounded by lanes). The lack of naturally growing trees was typical of the baroque garden. The two main urban axes were created by two intersecting alleys and in the western part they were complemented with some smaller lanes in the shape of a hand-held fan based on the intersection of the main alleys. There were sculptures in the garden, the fountains were designed and numerous buildings were erected: Operalnia (the opera theatre), the Orangery, the Riding Hall, the Grand Lounge, the Small Lounge, the Shooting Range and the Games House. The garden was surrounded by the bastion wall with a few gates.

The Grand Lounge

The Grand Lounge was built around 1725 at the intersection of the garden’s main alleys. Nowadays in this place, there is an alley parallel to the tram way in Marszalkowska Street. It is believed that the lounge served as a water tower for the garden fountains that were eventually never built. It had the secondary usage as the summerhouse with a large banquet hall with moving walls and the arcade openings which out of season were fitted with windows. The building’s external decorative details were frequently modified, which depended on the royal events and the building itself was also illuminated. Once the retractable roof had been opened there were firework displays and during the reign of Stanislaw August (1764-1795) there some unexpected explosion happened after which the summerhouse’s cresting had to be reconstructed. The lounge was renovated in 1775 and in 1789 and it was used as a buffet in summer. It became gradually dilapidated. In 1804 the local Prussian authority commissioned to pull down the lounge, which was slightly delayed by the late order from Berlin. The saved part of the summerhouse was again used as a summer buffet and the patisserie belonging to Karol Lessel. The building was pulled down in 1817 while converting the Saxon Garden from baroque into a landscape park.

The Iron Gate

The Iron Gate, built in 1735, was the main entrance to the Saxon Garden located in the western side of the wall on the Saxon Axis (today, it’s a foreground of Tadeusz Kosciuszko monument on the Iron Gate Square). The gate was called Iron although only the moving wings were made of this material. The siding of the pillars and heraldic cartouches of the Wettin dynasty and of the Republic of Poland were made of stone. In 1818 the garden wall was replaced with cast-iron fence. The doors of the new Iron Gate, much more modest, were moved back around 25 metres inside the garden. In 1936, during the process of building the Marszałkowska Street through the Saxon Garden to the Iron Gate Square, some part of the fence was dismantled and the doors were exposed as a historic souvenir. They were lost during the World War II.

Der Große Salon und das Eiserne Tor

Die Modelle zeigen die Gebäude in den Siebzigern des 18. Jahrhunderts

Die Gebäude gehörten zur architektonischen Ausgestaltung des Sächsischen Gartens, welcher auf Anordnung des Kurfürsten von Sachsen und Königs von Polen-Litauen August II. seit den zwanziger Jahren des 18. Jahrhunderts hinter seinem Palast (Sächsisches Palais) angelegt wurde. Der Garten sowie das Sächsische Palais schufen den Kern der Sächsischen Achse, eines groß angelegten Umgestaltungsprojektes im Zentrum der Stadt. Die Verlängerung der Achse in westlicher Richtung zog die Straßen Chlodna und Wolska mit ein. Seit 1733 führte der Sohn und Thronfolger August III. die Arbeiten fort. Die Verantwortlichen für die Baumaßnahmen waren Architekten aus Dresden, die sich an den französischen Gartenanlagen, vor allemdes Versailler Schlosses, orientierten. Sie führten in Warschau die für die sächsische Architektur typische Form des Spätbarocks in Warschau ein. Zu erwähnen sind hierbei vor allem Karl F. Pöppelmann oder Jan D. Jauch. Der mit geometrischen Linien durchzogene Garten in Form eines Drachens wurde mit niedrigen in dekorative Formen geschnittenen Böschen (Parterre) und hohen Hecken, welche ein Labyrinth mit kleinen Plätzen schufen (Boskett) bepflanzt. Typisch für Barockgärten war das Fehlen natürlich wachsender Bäume. Zwei sich kreuzende Alleen zeichneten die Hauptachsen der Gartenanlage. Im westlichen Teil, welcher wie ein Fächer in die Breite ging, wurden kleinere an die Hauptachse angelehnte Spazierwege angelegt. Es wurden Figuren aufgestellt, Springbrunnen installiert und zahlreiche kleinere Gebäude erbaut: ein Opernhaus, eine Orangerie, eine Reitbahn, den Großen Salon, den Kleinen Salon, einen Schießplatz und ein Spielhaus. Die Gartenanlage wurde von einer Mauer mit mehreren Toren und Basteien umgeben.

Der Große Salon

Der Große Salon wurde 1725 auf dem Schnittpunkt der zwei Hauptalleen des Gartens errichtet. Heute verläuft an dieser Stelle ein parallel zur Straßenbahn verlaufender Weg an der Marszalkowska-Straße. Man vermutet, dass der Pavillon als Wasserturm für die nie angefertigtenSpringbrunnendienen sollte. Das Gebäude wurde schließlich als Gartenhäuschen mit einem Festsaal konzipiert. Die Wände ließen sich verschieben und die Arkaden dienten als Durchgänge, die man außerhalb der Saison mi Fenstern zustellte. Die dekorativen Elemente wurdenbei königlichen Veranstaltungen mehrfach verändert. Auch wurde das Gebäude dabei stets festlich beleuchtet. Nachdem man einverschiebbares Dach installierte, wurden dort auch Feuerwerke in die Luft geschossen. Es kam jedoch mehrmals zu unkontrollierten Explosionen, sodass die Bedachung mehrere Male erneuert werden musste. 1775 und 1789 wurde die Konstruktion renoviert und im Sommer als Buffet genutzt. In folgender Zeit verkam der Pavillon zur Ruine. Warschau wurde 1795 zu einer preußischen Provinzstadt degradiert. Die neue preußische Lokalverwaltung wollte das Gebäude abreißenlassen, doch wurde das von der Zentralverwaltung in Berlin untersagt – leider kam der neue Befehl aus Berlin verspätet in Warschau an. Der gerettete Teil diente abermals als Sommerbuffet und Konditorei von Karol Lessel. 1817 wurde der Pavillon dennoch abgerissen. Nun endgültig. Der Grund war die Umgestaltung der barocken Gartenanlage in einen englischen Landschaftspark.

Das Eiserne Tor

Das Eiserne Tor wurde 1735 errichtet und diente als Haupteingang in den Sächsischen Garten im westlichen Teil der Mauer auf der Sächsischen Achse. Heute befindet sich dort das Tadeusz-Kosciuszko-Denkmalam Platz des Eisernen Tores. Nur die beweglichen Flügel waren aus Eisen. Der Belag der Pfeiler sowie die Kartuschen der Wappen der Dynastien der Wettiner und der Rzeczpospolita waren aus Stein. 1818 wurde die steinerne durch eine gusseiserne Mauerersetzt. Die Tore des neuen Eisernen Tores, welche nun viel bescheidener ausfielen, wurden um 25 Meter zurückversetzt.1936 wurde die Marszalkowska-Straße verlängert, sodass sie nun durch den Sächsischen Garten bis zum Platz des Eisernen Tores verlief. Dabei wurden Teile der Mauer demontiert und die Tore wurden Geschichtsdenkmal ausgestellt. Seit dem 2. Weltkrieg sind sie spurlos verschwunden.

WIELKI SALON E ŻELAZNA BRAMA

Le miniature rappresentano gli edifici dagli anni ’70 del XVIII seccolo.

Gli edifici facevano parte dell’apparecchio architettorale del Giardino Sassone che su ordine di Re August II fu arredato in fondo del suo palazzo dall’inizio degli anni 20 del XVIII seccolo. Il giardino e il palazzo formavano un nucleo di una urbanistica Asse Sassone che era prolungata con le vie Chłodna e Wolska. Dal 1733 i lavori nel giardino furono continuati da figlio di Re e il suo successore – August III. Autori di una concezione al base di giardini francesi di barocco furono gli architetti da Dresda che introdussero un stile di barocco maturo a Varsavia, specialmente caratteristico per Sassonia, pieno di forme e ornamenti. In un apparecchio del giardino contribuirono in maggior parte Karol F. Pöppelmann e Jan D. Jauch. Il giardino era progettato molto regolarmente avendo la segoma a forma di un aquilone decorata con parterri (giardino realizzato su una superficie piana) ed anche bosquet (una siepe che formava labirinti, vicoli, piazze circondate da vicoli). Il giardino tipicamente per il barocco non aveva alberi che avrebbero cresciuto naturalmente. Due vicoli principali incrociati facevano due assi urbanistici del giardino e in parte occidentale erano completati da vicoli più piccoli alla configurazione a ventaglio che era basato sull’incrocio dei vicoli principali. Nel giardino furono messe sculture, figure furono progettate fontane e furono sorsi edifici di utlità pubblica: un teatro, opera, Wielki Salon, Mały Salon, poligono di tiro, maneggio e una casa di gioco. Il Giardino Sassone era circondato da un muro con qualche portone.

Wielki Salon

WIELKI SALON fu costruito nel 1725 all’incrocio dei vicoli maggiori del Giardino Sassone. Adesso nello stesso posto c’è un vicolo parallelo a sede tranviaria in via Marszałkowska. Si ritiene che un pavilone fu destinato ad essere una torre idrica per le fontane che fino alla fine non furono costruite. Era usato come un gazebo con una grande sala di banchetto. Dettagli di ornamento dell’edificio furono tante volte modificati. La decorazione esterna fu illuminata durante feste di corte dell’aristocrazia. Dopo l’apertura del tetto mobile si accendeva i fuochi dell’artificio e durante il dominio di Stanislaw Poniatowski (1764-1795) successe una esplosione incontrollata dopo cui fu neccessario ricostruire il tetto del gazebo. Il pavilone fu ricostruito di nuovo nel 1775 e 1789 e riusato come un bufet durante estati. Nei anni succesivi l’edificio iniziava a degradare progressivamente. Nel 1804 le autorità locali prussi ordinò la demolizione del pavilone ma fu fermata da un ordine che venne da Berlino. Un rimasto fragmento del gazebo di nouvo era usato come un buffet e la pasticceria di Karol Lessel. L’edificio fu completamente demolito nel 1817 durante la transformazione del Giardino Sassone da un parco barocco a un parco naturale.

Żelazna Brama

ŻELAZNA BRAMA sorsa nel 1735 fu l’entrata principale del Giardino Sassone localizzata nel fianco occidentale del muro di Asse Sassone (nel posto in cui adesso c’è il campo davanti al monumento di Tadeusz Kościuszko in piazza di Żelazna Brama [Il Cancello di Ferro]). Il cancello era chiamato cosi’ comunque quel materiale era usato solo per la costruzione dei fianchi mobili del cancello. Invece pilastri e cartigli con l’emblemma della dinastia di Wettin e Rzeczpospolita [Res Publica] erano di pietra. Nel 1818 il muro del giardino era sostituito da un recinto di ghisa. La porta più modesta fu trasmessa in fondo di giardino di 25 metri. Nel 1936 durante le costruzioni di Via Marszałkowska nel giardino una parte del recinto fu demolito a la porta fu esibita come un memento storico. La porta scomparve durante la Seconda Guerra Mondiale.

Veľký Salón a Železná Brána

Modely ukazujú stav budovy zo 70. rokov 17. storočia.

Budovy patrili k architektonickému prostrediu Saskej záhrady, ktorú na začiatku 20. rokov 20. storočia usporiadal v zadnej časti svojho paláca príkaz kráľa Augusta II. Záhrada a palác tvorili jadro mestskej osy Saska, ktorej predĺžením od západu sú teraz ulice Chłodna a Wolska. Od roku 1733 v prácach na záhrade pokračoval syn a nástupca saského panovníka – August III. Návrhármi komplexu po vzore francúzskych barokových záhrad, hlavne Versailles, boli architekti z Drážďan, ktorí vo Varšave predstavili neskorobarokový trend, charakteristický pre Sasko, bohatý na formy a ornamentiku. K záhradnej úprave najviac prispeli Karol F. Pöppelmann a Jan D. Jauch. Pravidelne rozloženú záhradu s drakovitým obrysom zdobili vyšívané prízemia (štvrte s nízkym živým plotom vyrezávaným do ornamentov), ​​ako aj božské steny (vysoko orezaný živý plot tvoriaci labyrinty, pruhy a štvorce obklopené pruhmi). Pre barokovú záhradu bol typický nedostatok prirodzene rastúcich stromov. Dve križujúce sa uličky označili hlavné mestské osi a v západnej časti boli doplnené menšími uličkami vejárovitého usporiadania, založeného na križovatke hlavných ciest. V záhrade boli umiestnené figurálne sochy, boli navrhnuté fontány a početné budovy: opera (divadlo opery), oranžéria, jazdecká škola, veľký salón, malý salón, strelnica a herňa. Záhradu obklopoval múr bašty s niekoľkými bránami.

Veľký Salón

Veľký salón bol postavený okolo roku 1725 na križovatke hlavných záhradných tried. Dnes je na tomto mieste ulička rovnobežná s električkovými koľajami na ul. Marszałkowska. Predpokladá sa, že pavilón mal slúžiť ako vodárenská veža pre nakoniec zlyhané záhradné fontány. Našlo druhoradé využitie ako altánok s veľkou banketovou sálou s posuvnými stenami a arkádovými otvormi, ktoré boli mimo sezóny vyplnené oknami. Budova bola mnohokrát upravovaná v detailoch vonkajšej výzdoby počas súdnych obradov, počas ktorých bola niekedy osvetlená. Po otvorení pohyblivej strechy sa spustil ohňostroj a za vlády Stanislava Augusta (1764-1795) došlo k nekontrolovanému výbuchu, po ktorom bolo potrebné znovu postaviť vrchol altánku. Pavilón bol zrekonštruovaný v rokoch 1775 a 1789 a v lete bol využívaný ako bufet. Neskôr to začalo chátrať. V roku 1804 miestne pruské úrady nariadili zbúranie pavilónu, zastavila ho však mierne oneskorená objednávka z Berlína. Zachránený fragment altánku opäť slúžil ako letný bufet a cukráreň patriaca Karolovi Lesselovi. Bola zbúraná v roku 1817, keď sa záhrada Saski zmenila z barokovej na krajinskú.

Železná Brána

Železná brána, postavená v roku 1735, bola hlavným vstupom do záhrady Saski, ktorá sa nachádza na západnej strane múru na osi Saska (dnes v popredí pamätníka Tadeusza Kościuszka na námestí Żelazna Gate). Brána sa volala Železná brána, hoci z tohto materiálu boli vyrobené iba jej pohyblivé krídla, zatiaľ čo obklady stĺpov a erby dynastie Wettinovcov a Poľského spoločenstva boli vyrobené z kameňa. V roku 1818 bola záhradná stena nahradená liatinovým plotom. Brány novej Železnej brány, oveľa skromnejšie, sa presunuli späť asi o 25 metrov do záhrady. V roku 1936 pri razení cesty Marszałkowska cez Saskú záhradu na pl. Zo Železnej brány bola časť plotu demontovaná a brána bola vystavená ako historické memento. Stratili sa počas druhej svetovej vojny.

ВЕЛИКИЙ САЛОНТА ЖЕЛЯЗНАБРАМА

Макети презентуютьбудівлі станом на 70-ті роки XVIII ст.

Будівлі утворювали архітектонічнеобрамленняСаксонського саду, який за розпорядженням короля Августа ІІ був закладений позаду його палацуна початку 20-х років XVIII століття. Сад із палацом утворювали серцевину урбаністичноїСаксонської частини, продовженням якої з заходу були сучасні вулиці: Хлодна та Вольська. З 1733 р. роботу над садом продовжував син та спадкоємець саксонського монарха – Август III. Проектували закладеннясаду архітектори із Дрездена, які наслідували барокові французькі сади, здебільшого Версаль, впроваджуючи у Варшаві тенденції багатого формами та орнаментами пізнього бароко, характерні для Саксонії. Найбільший внесок у розбивку саду зробили Карл Фрідріх Поппельманнта Йоахим ДаніельЯуш. Симетрично розпланований сад у формі, що нагадувала повітряного змія,прикрашали прямокутнівізерунчасті газони з фігурно обрізаним низьким живоплотомта боскети (вистрижені у вигляді стінок живоплоти, що утворюють лабіринти, шпалери та оточені шпалерами галявини). Характерноюрисою барокового саду була відсутність дерев, які ростуть у природі. Дві перехресні алеї окреслювали головні урбаністичні осі.У західній частині їх доповнювали менші алеї, що у формі віяла розходилися від перетину головних алей. У саду було встановлено скульптури, спроектовано фонтани та зведено багато будівель: Операльню (оперний театр), Оранжерею, Кінний манеж, Великий салон, Малий салон, Тирта Будинок для ігор. Сад оточував мур із бастіонами та кількома брамами.

ВЕЛИКИЙ САЛОНТ

Великий салонбуло побудовано близько 1725 р. на перетині двох головних алей саду. Сьогодні на цьому місці пролягає алея, паралельна лінії трамваю на вул. Маршалковській. Вважається, що павільйон мав виконувати функцію водонапірної вежі для фонтанів саду,які не були збудовані. Своє справжнє призначення він знайшов як велика альтанказ великою обідньою залою та пересувними стінками, арки яких у холодну пору закривали вікнами. Будівлю багаторазово модифікували, змінюючи деталі зовнішнього оздоблення та встановлюючи ілюмінацію з нагоди різних придворних урочистостей. Рухома конструкція даху надавала можливість запускати феєрверки,що за часів правління Станіслава-Августа (1764-1795) призвело до непередбаченого вибуху, після чого довелося відновлювати склепіння альтанки. У 1775 та 1789 роках було проведено ремонтні роботи павільйону. Ще якийсь час його використовували влітку як буфет, але невдовзі почався занепад будівлі. 1804 рокумісцева пруська влада наказала розібрати салон.Дещо запізніле розпорядження з Берліна призупинило роботи.До врятованого фрагмента альтанки знову повернувся буфет разом із кондитерськоюкрамницею, яка належала Карлу Лесслу. У 1817 р. будівлю було остаточно розібрано під час перепланування Саксонського саду з барокового на ландшафтний.

ЖелязнаБрама

ЖелязнаБрама, збудована 1735 року, була головним входом до Саксонського саду, розташованим у західній стінійого Саксонської частини (сьогодні тут знаходиться підхідна доріжка пам’ятника Т. Костюшка, що на пл. Желязней Брами).Браму назвали Желязною, хоча із заліза було виготовлено лише її рухомі стулки.Облицюванняворітницьта картушіз гербами династії Веттинів та Річі Посполитої було виконано з каменя. У 1818 р. стіну саду замінили металевою огорожею. Ворота нової Желязної Брами, значно скромнішої, було посунуто на близько 25 метрів углиб. 1936 року,під час прокладання проїзної частини вул. Маршалковської через Саксонський сад до пл. Желязної Брами,було демонтовано частину огорожі, а ворота експоновано як історичну пам’ятку. Під час II світової війни вони були втрачені.

EL GRAN SALÓN Y LA PUERTA DE HIERRO

Los modelos presentan el estado de la construcción en los aňos 70 del siglo XVIII.

Las construcciones pertenecían a los terrenos del Parque Saski, que por orden del Rey Augusto II se instalaron detrás de su palacio a principios de los aňos 20 del siglo XVIII. El parque y el palacio constituían la parte urbanística del eje de la zona, cuya extención en la parte oeste forman actualmente la calle Chłodna y Wolska. Desde 1733 todos los trabajos relacionados con el jardín fueron continuados por el hijo y sucesor del monarca Augusto III. Los diseňadores del lugar, que tomaron el modelo de los jardines barrocos franceses, principalmente de Versalles, eran arquitectos de Dresde, los cuales introdujeron a Varsovia una nota del estilo post barroco, tan característico para Sajonia por su riqueza en forma y ornamentación. La mayor contribución en la decoración del parque fue realizada por Carl F. Pöppelmann y Joachim D. Jauch. La planeación del parque, de una manera regular con contorno en forma de cometa era decorado con parrets (sendas de setos bajos cortados con ornamentos) o bosquets (sendas de setos altos, que forman laberintos, hileras, y plazas rodeadas por hileras de arbustos). Era típico para los jardines barrocos la falta de árboles con la forma que le concede un crecimiento natural. Los dos senderos cruzados determinaban los principales ejes urbanísticos y en la parte occidental eran complementados por pequeňos senderos en forma de abanico, que se basaban en la intersección de los principales caminos. En el parque se instaló esculturas de figuras, se diseňaron fuentes y se construyeron numerosas construcciones: El Teatro de Opera (lírico), El Jardín de invierno, El Picadero, El Gran Salón, El Salón Menor, Una Zona de Tiro y La Casa del Juego. El jardín fue rodeado de altos muros con varias puertas.

El Gran Salón

El Gran Salón fue construído alrededor del 1725 en la intersección de los principales senderos del jardín. Actualmente se encuentra en ese lugar un sendero que es paralelo a las rieles de tranvía de la calle Marszałkowska. Se considera que el pabellón en principio debía ser la torre de presión para las fuentes del jardín que finalmente no fueron construídas. Sin embargo, se le encontró la función de gazebo con una gran sala de paredes móviles y agujeros en forma de arcos, que tras finalizar la temporada eran rellenados con ventanas. Durante las ceremonias de palacio, la construcción fue modificada numerosas veces e iluminada en los detalles de su decoración exterior.Tras la apertura del techo móvil se prendían fuegos artificiales y durante el reino de Estanislao II Augusto (Stanisław August 1764-1795) se realizó una explosión descontrolada tras la cual se tuvo que reconstruir la parte superior del gazebo. El pabellón fue reconstruído en 1775 y 1789 y se utilizó durante el verano como bufet. Después comenzó a caer en la ruina. En 1804 el gobierno local pruso ordenó la demolición del pabellón, pero la detuvo una tardía orden de Berlín. El fragmento salvado del gazebo fue utlizado nuevamente como bufet de verano y pastelería perteneciente a Karol Lessel. Fue demolido en 1817 durante la tranformación del parque Saski de barroco a paisajístico.

La Puerta de Hierro

La Puerta de Hierro construída en 1735, fue la entrada principal al Parque Saski. Estaba localizada en la parte occidental del muro del parque (actualmente al frente de la estatua de Kościuszko, cerca de la plaza Zelazna Brama (La Puerta de Hierro). La Puerta fue llamada De Hierro, aunque de este material solo se realizaron las puertas laterales. La superficie de los filares y la cartel con el símbolo de la dinastía de Wettin y de la República fue realizada en piedra. En 1818 el muro del jardín fue remplazado por una valla de hierro. Las instalaciones de la nueva Puerta de Hierro, mucho más modestas, fueron retraídas unos 25 metros hacia el jardín. En 1936 durante la realización de la carretera Marszałkowska del Jardin Saski a la pl. de la Puerta de Hierro se desmontó parte de las vallas, y la puerta se expuso como recuerdo histórico. Se perdieron durante la II Guerra Mundial.

Grand Salon et Portail de Fer

Les maquettes représentent l’état des bâtiments dans les années 1770.

Les édifices sont une partie de la conception architecturale du Jardin de Saxe, qui est aménagé sur ordre du roi Auguste II aux alentours de son palais depuis le début des années 1720. Le palais et le jardin forment le centre de l’Axe saxon dont le prolongement d’ouest sont les rues actuelles Chłodna et Wolska. Depuis 1733 la construction du jardin est continuée par le fils et le successeur du roi saxon, Auguste III. Le plan, inspiré des jardins baroques françaises, surtout le Palais de Versailles, est créé par les architectes provenants de Dresde, qui introduisent à Varsovie le style de baroque tardif typique de Saxe, caractérisé par l’exubérance et la surcharge décorative.

Les architectes principaux du jardin sont Karol F. Poppelmann et Jan D. Jauch. Le jardin a une forme régulière ressemblant un cerf-volant et est décoré des parterres (une partie dégagée du jardin bordée de haies taillées bas, formant des motifs) et des bosquets (des haies hautes formant des labyrinthes, des murs et entourant des endroits cachés). L’absence des arbres qui poussent spontanément est typique du jardin de style baroque. Aux deux allées traçants les axes urbains principaux qui se croisent à angle droit sont ajoutées les petites allées arrangées en éventail dans la partie ouest du jardin. On installe des sculptures, dresse un plan des fontaines et érige de nombreux édifices tels que la Salle de l’Opéra, l’Orangerie, le Petit Salon, le Stand de Tir et la Maison de Jeux. Le jardin est entouré de murs en pierre percés de quelques portails.

Le Grand Salon

Le Grand Salon est construit vers 1725 à l’intersection des allées principales du jardin. Aujourd’hui s’y situe une allée parallèle au chemin de tramway jouxtant la rue Marszałkowska. Le pavillon est probablement érigé pour servir d’un château d’eau pour les fontaines finalement inachevées. Il est cependant utilisé comme une tonnelle dotée d’une grande salle à manger, des murs mobiles et des trous de fenêtre qui sont remplis de vitres hors saison. La façade de l’édifice est modifié plusieurs fois pour la préparer aux fêtes de la cour, pendant lesquelles le Salon est illuminé. Après l’installation du toit mobile, on allume des feux d’artifice sur la terasse du bâtiment. Pendant le règne de Stanisław August Poniatowski (1764-1795) l’explosion incontrôlable a lieu et en conséquence la partie du haut du pavillon doit être reconstruite. Le bâtiment est réparé en 1775 et en 1789. Il est utilisé comme un buffet en été. Ensuite il commence à tomber en ruine. En 1804 les pouvoirs locaux prusses ordonnent la démolition du Salon, mais les travaux sont interrompus par des ordres tardifs venus de Berlin. Une partie sauvegardée de l’édifice est utilisé toujours comme un buffet et une confiserie appartenant à Karol Lessel. Enfin, le Salon est complètement rasé en 1817 pendant la transformation du Jardin Saxe en un parc paysager.

Le Portail de Fer

Le Portail de Fer, érigé en 1735, est l’entrée principale du Jardin de Saxe. Il se situe dans la partie ouest de la clôture sur l’Axe saxon, près du monument de Tadeusz Kościuszko actuel. Le Portail est dit “de Fer” même si seulement des vantaux sont fabriques de fer, tandis que les piliers avec le bas-relief du blason de la dynastie de Wettin et de la Pologne sont fait de pierre. En 1818 le mur du jardin est remplacé par une clôture de fer forgé. Le nouveau Portail de Fer, beaucoup plus modeste, est déplacé vers l’intérieur du jardin d’environ 25 mètres. En 1936 pendant que la rue Marszałkowska est creusé à travers le jardin une partie de la clôture est démoli, et les vantaux du Portail sont exposés comme un monument historique. Ils sont perdus pendant la Deuxième Guerre Mondiale.

ΜΕΓΑΛΟ ΣΑΛΟΝΙ ΚΑΙ ΣΙΔΕΡΕΝΙΑ ΠΥΛΗ

Τα μοντέλα αντιπροσωπεύουν την κατάσταση του κτιρίου από το 1770.

Τα κτίρια ανήκαν στο αρχιτεκτονικό σκηνικό του Σαξονικού κήπου, το οποίο διατάχθηκε από τον βασιλιά Αυγούστο II να οργανώνεται στο πίσω μέρος του παλατιού του από τις αρχές του 1800. Ο κήπος και το παλάτι αποτέλεσαν τον πυρήνα του αστικού άξονα του ποταμού Σάσκα, του οποίου η προέκταση από τα δυτικά είναι οι σημερινοί δρόμοι του Χλόντνα και του Βόλσκα. Από το 1733, οι εργασίες στον κήπο συνεχίστηκαν από τον γιο και τον διάδοχο του μονάρχη – τον Αυγούστο III. Οι σχεδιαστές του μοντέλου, με βάση τους μπαρόκ γαλλικούς κήπους, κυρίως των Βερσαλλιών, ήταν αρχιτέκτονες από τη Δρέσδη που εισήγαγαν στη Σαξονία μια χαρακτηριστική τάση ύστερου μπαρόκ, πλούσια σε μορφή και διακόσμηση. Ο Karol F. Pöppelmann και ο Jan D. Jauch συνέβαλαν σημαντικά στην οργάνωση του κήπου. Τακτοποιημένος κήπος με σχήμα που μοιάζει με χαρταετό διακοσμημένο με κεντημένα δάπεδα (σπίτια με χαμηλό φράκτη που κόβεται σε στολίδια), καθώς και δάση (λαβύρινθους που σχηματίζουν φράχτες υψηλών επιπέδων, και βεράντες που περιβάλλονται από φράχτες). Χαρακτηριστικό για έναν μπαρόκ κήπο ήταν η έλλειψη φυσικά αναπτυσσόμενων δέντρων. Δύο διασταυρωμένες λεωφόροι σηματοδότησαν τους κύριους αστικούς άξονες και στο δυτικό μέρος συμπληρώθηκαν με μικρότερα δρομάκια με διάταξη ανεμιστήρα, η οποία βασίστηκε στη διασταύρωση των κύριων λεωφόρων. Στον κήπο τοποθετήθηκαν γλυπτά με φανταστικές σκάλες, σχεδιάστηκαν βρύσες και ανεγέρθηκαν πολυάριθμα κτίρια: η Όπερα, χειμερινοί κήποι, αίθουσες ιππασίας, το Μεγάλο Σαλόνι, το Μικρό Σαλόνι, το Σκοπευτήριο και το Σπίτι για Παιχνίδια. Ο κήπος περιβάλλεται από ένα προπύργιο με αρκετές πύλες.

Το Μεγάλο Σαλόνι χτίστηκε γύρω στο 1725 στη διασταύρωση των κύριων λεωφόρων του κήπου. Σήμερα σε αυτό το σημείο υπάρχει ένα παράλληλο μονοπάτι για τα τραμ στην οδό Μαρσαλκόβσκα. Πιστεύεται, ότι το κιόσκι έπρεπε να χρησιμεύει ως πύργος πίεσης νερού για τα τελικώς μη σχεδιασμένα συντριβάνια κήπου. Βρήκε δευτερεύουσα χρήση ως κιόσκι με ένα μεγάλο χώρο γιορτής με συρόμενους τοίχους και αψιδωτά ανοίγματα, τα οποία εκτός σεζόν γέμιζαν με παράθυρα. Το κτίριο τροποποιήθηκε επανειλημμένα στις λεπτομέρειες των εξωτερικών διακοσμήσεων κατά τη διάρκεια εορτασμών για τους ευγενής, όπου φωτίζοταν. Μετά το άνοιγμα της κινητής στέγης, πυροτεχνήματα πυροδοτήθηκαν και κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Στανίσλαβ Αυγούστο (1764-1795) σημειώθηκε μια ανεξέλεγκτη έκρηξη, μετά από την οποία έπρεπε να ξαναχτιστεί η στέγη του κιόσκι. Αυτό ανακαινίστηκε το 1775, το 1789 και χρησιμοποιήθηκε ως μπουφές το καλοκαίρι. Αργότερα έπεσε σε καταστροφή. Το 1804, οι τοπικές αρχές της Πρωσίας διέταξαν την κατεδάφισή του, αλλά σταμάτησαν από μια κάπως καθυστερημένη εντολή από το Βερολίνο. Το κομμάτι του κιόσκι που σώθηκε εξυπηρέτησε και πάλι ως καλοκαιρινό μπουφέ και ζαχαροπλαστείο που ανήκε στον Κάρολο Λέσελ. Καταστράφηκε το 1817 κατά τη μετατροπή του Σαξονικού κήπου από μπαρόκ σε τοπίο.

Η Σιδερένια Πύλη, που χτίστηκε το 1735, ήταν η κύρια είσοδος του Σαξονικού κήπου που βρίσκεται στη δυτική πλευρά του τείχους στον Σαξονικό Άξονα (σήμερα το προσκήνιο του μνημείου του T. Kοστσιούσκο στην πλατεία Σιδερένια Πύλη). Η πύλη ονομάστηκε Σιδερένια, αν και μόνο τα κινητά της φτερά ήταν κατασκευασμένα από αυτό το υλικό, ενώ η επένδυση των πυλώνων και του οικόσημου της δυναστείας Wettin και της Πολωνίας ήταν χαραγμένα από πέτρα. Το 1818, ο τοίχος του κήπου αντικαταστάθηκε με φράχτη από χυτοσίδηρο. Οι πύλες της νέας σιδερένιας πύλης, πολύ πιο απλές, μετακινήθηκαν πίσω περίπου 25 μέτρα στο βάθος του κήπου. Το 1936, κατά τη διάτρηση της οδού Μαρσαλκόβσκα μέσω του Σαξονικού κήπου έως τη Σιδερένια Πύλη, τμήμα του φράχτη αποσυναρμολογήθηκε και η πύλη εκτέθηκε ως ιστορικό μνημείο που χάθηκε κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου.

שער סלון גדול וברזל

הדגמים מייצגים את מצב הבניין משנות השבעים של המאה השמונה עשרה.

הבניינים היו שייכים לתפאורה האדריכלית של גן סאסקי, שהוזמן בחלקו האחורי של הארמון מראשית שנות ה -20 של המאה העשרים, בהוראת המלך אוגוסט השני. הגן והארמון היוו את ליבת הציר העירוני של נהר סאסקה, שהאורך שלו ממערב הם הרחובות הנוכחיים של קלודנה וולסקה. משנת 1733 המשיכו העבודות על הגן על ידי בנו וממשיך דרכו של המלך הסקסוני – אוגוסט השלישי. מעצבי הדגם, על פי הגנים הצרפתיים של הבארוק, בעיקר ורסאי, היו אדריכלים מדרזדן שהציגו מאפיין של מגמת הבארוק המאוחרת בסקסוניה, שופעתם בצורתם וקישוטם. קרול פ. פופלמן וג’אן ד. יוך תרמו את התרומה הגדולה ביותר למכשיר הגן. גינה פרושה באופן קבוע עם צורה הדומה לרצפות מעוטרות עפיפון (בתים עם גידור נמוך חתוך לקישוטים), כמו גם בוסקים (גדר גזרה גבוהה ויוצרת מבוכים, שורות וטרסות מוקפות בשורות). אופייני לגינה בארוקית היה היעדר עצים שגדלים באופן טבעי. שני שדרות מצטלבות סימנו את הצירים העירוניים הראשיים ובחלק המערבי נוספו סמטאות קטנות יותר עם סידור מאוורר, שהתבסס על צומת השדרות העיקריות. בגן הוסדרו פסלים פיגוריים, תוכננו מזרקות והוקמו מבנים רבים: בית האופרה (תיאטרון אופרטי), אוראנצריה, אוג’דאלניה, סלון גרנד, סלון קטן, מטווח יריות ובית המשחק. הגן מוקף בחומת מעוז עם כמה שערים.

הסלון הגדול נבנה בסביבות 1725 בצומת הסמטאות הראשיות של הגנים. כיום, מסלול מקביל למסילות החשמלית ב- ul. מרשל. ההערכה היא כי הביתן אמור היה לשמש כמגדל מים למזרקות גן שלא גמרו בסופו של דבר. הוא מצא שימוש משני כבית עץ עם חדר משתה גדול עם קירות הזזה ופתחים מקושתים שהיו מלאים בחלונות מחוץ לעונה. הבניין שונה שוב ושוב בפרטי הקישוטים החיצוניים במהלך חגיגות בית המשפט, במהלכם הואר. לאחר פתיחת הגג המטלטל נורו זיקוקין ובמלכת סטניסלב אוגוסט (1764-1795) אירע פיצוץ בלתי נשלט, שלאחריו היה צריך לבנות מחדש את גולת הביתן. הביתן שופץ בשנת 1775 ו- 1789 ושימש כמזנון בקיץ. בהמשך הוא נהרס. בשנת 1804, הרשויות הפרוסיות המקומיות הורו על הריסת הביתן, אך הוא הופסק על ידי פיקוד מאוחרת מעט מברלין. השבר השמורה של הגזיבו שימש שוב כמזנון קיץ וקונדיטוריה השייכים לקרול לסל. הוא פורק בשנת 1817 במהלך הפיכת הגן הסקסוני מבארוק לנוף.

שער הברזל, שהוקם בשנת 1735, היה הכניסה הראשית לגן סאסקי שנמצא בצד המערבי של החומה על ציר סאסקי (כיום חזית האנדרטה של ​​ט. קושוצ’וצקו בכיכר בראמה בלזנה). השער נקרא Żelazna, למרות שרק הכנפיים הזזות שלו היו עשויות מחומר זה, ואילו חיפוי העמודים ושכבת הנשק של שושלת ווטין וקהילת העמים הפולניים-ליטאים נחצבו באבן. בשנת 1818 הוחלף קיר הגינה בגדר ברזל יצוק. שערי שער הברזל החדש, בצורה הרבה יותר צנועה, הועברו לאחור כ -25 מטרים אל הגן. בשנת 1936, בזמן שנסע ברחוב, ul. Marszałkowska דרך הגן הסקסוני כדי pl. שער הברזל, חלק מהגדר פורק, והשער נחשף כמזכרת היסטורית. הם אבדו במלחמת העולם השנייה.