• Kamienica Kazimierza Granzowa •

• Многоквартирный дом Казимежа Гранцова •

• Kazimierz Granzow’s Building •

• Mietshaus von Kazimierz Granzow •

• КАМ’ЯНИЦЯ КАЗІМЄЖА ГРАНЦОВА •

• Meštiansky dom Kazimierza Granzowa •

• Immeuble de Kazimierz Granzow •

• La vivienda de Kazimierz Granzow •

• Casa di Kazimierz Granzow •

• Η ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΟΥ ΚΑΖΙΜΙΕΖ ΓΚΡΑΝΖΟΒ •

• בית הדירות של קז’ימייז ‚גרנזובה •

Jedna z najwspanialszych kamienic przedwojennej Warszawy

Один из самых великолепных многоквартирных домов довоенной Варшавы.

One of the most magnificent tenement houses in pre-war Warsaw

Eines der prächtigsten Mietshäuser in Warschau vor dem Krieg

Один з найбільш пишних кам’яниць у довоєнній Варшаві

Jeden z najveľkolepejších činžiakov v predvojnovej Varšave

L’un des plus beaux immeubles d’habitation de Varsovie d’avant-guerre

Una de las casas de vecindad más magníficas de la Varsovia de antes de la guerra

Una delle più magnifiche case popolari della Varsavia prebellica

Ένα από τα πιο υπέροχα σπίτια στην προπολεμική Βαρσοβία

אחד מבתי הדירות המפוארים בוורשה לפני המלחמה

Oprowadzanie po Kamienicy Kazimierza Granzowa
(około 5 minut 15 sekund)

Jedna z najpiękniejszych kamienic przedwojennej Warszawy powstała w 1880 r. przy ul. Królewskiej 16 za sprawą Kazimierza Granzowa. Śladem ojca rozpoczął on karierę jako majster murarski, pracujący przy wznoszeniu wielu znanych warszawskich gmachów. Do 1866 r. był już właścicielem przynajmniej czterech kamienic oraz rozległych podmiejskich terenów na Grochowie i Kawęczynie, gdzie wkrótce powstało jego zapisane w historii imperium – wielki kompleks cegielni. W krótkim czasie zakłady ceramiczne Granzowa wybiły się na czołowe miejsce w branży, a cegła „grancówka” do dziś nie ma sobie równych w jakości wykonania i trwałości. W naszych czasach jest nadal chętnie pozyskiwana z rozbiórek i wykorzystywana do budowy nowych domów. Do asortymentu firmy należały także wielobarwne płytki glazurowane, którymi przed z górą stu laty chętnie pokrywano elewacje co bardziej wysmakowanych budowli.

Bajecznie wzbogacony majster, który w 1882 r. awansował do godności starszego cechu murarzy w Warszawie, zapragnął rezydencji godnej zarobionej fortuny. Po cichu zazdrościł Leopoldowi Kronenbergowi olśniewającego pałacu, którego makietę niebawem obejrzymy. Do współpracy zaprosił Witolda Lanciego, spolonizowanego syna znanego włoskiego architekta Franciszka Marii Lanciego. W tamtych latach junior zasłynął już nowatorskimi projektami kamienic i rezydencji. Do tego momentu w architekturze Warszawy dominowały spokojne, neorenesansowe formy włoskiej proweniencji, wylansowane w Królestwie Polskim przez Henryka Marconiego i jego szkołę twórczą. To, co jednak wystarczało kulturalnym przedsiębiorcom poprzedniej generacji, było nie do przyjęcia dla żądnych luksusu młodych wilków ery wielkoprzemysłowego kapitalizmu. Tę zmianę postaw na przykładzie Łodzi doskonale ilustruje powieść i film „Ziemia obiecana”. Lanci zaproponował w wystroju elewacji ornamentykę znacznie bardziej bogatą od dotychczas stosowanej, eklektyczną w wyrazie, czyli złożoną z detali o różnym rodowodzie. Wykształcony w słynnej rzymskiej Akademii Św. Łukasza, otrzymał gruntowną wiedzę w dziedzinie sztuki antyku i z tego powodu z zamiłowaniem stosował w kompozycji fasad rachunek matematyczny, a przede wszystkim znaną nam ze szkoły grecką zasadę złotego podziału odcinka. W rezultacie dzieła Lanciego, mimo bogactwa form, zawsze sprawiały wrażenie skomponowanych elegancko i harmonijnie. Z drugiej strony projekty tego twórcy pozostawały w dużej zależności od współczesnej architektury Wiednia i takie podobieństwo cechowało również projekt rezydencji Granzowa. Niekoronowany król warszawskich cegielni szybko skalkulował, że pałac nie przyniesie mu żadnych zysków, a jedynie olbrzymie koszty, toteż zażądał od Lanciego przeróbki planów w kierunku wykreowania wielofunkcyjnej kamienicy czynszowej. Budynek stanął w jednym z najbardziej reprezentacyjnych miejsc śródmieścia, w bezpośrednim sąsiedztwie Ogrodu Saskiego, na który wychodziły okna jego bocznej, wschodniej elewacji. Ilustracja widoczna w głębi, po lewej stronie makiety, przedstawia fragment ogrodu z Instytutem Wód Mineralnych Sztucznych, czyli pawilonem z pijalnią, który w rzeczywistości był ulokowany na tyłach kamienicy. Powojenne okrojenie ogrodu spowodowało, że w dzisiejszej konfiguracji terenu miejsce po niej znajduje się po zachodniej stronie ul. Marszałkowskiej. Pod tym samym adresem „Królewska 16” stoi tam dziś nowoczesny biurowiec.

Przyjrzyjmy się architekturze luksusowej czynszówki. Nad kolumnadą wejścia głównego widać posągi dłuta Teodora Rygiera, symbolizujące różne gałęzie sztuki i przemysłu. Kolejne zdobią balkony czwartej kondygnacji w obu elewacjach domu, który nakryto stromym dachem w guście francuskim. Granzow zażyczył sobie, aby stropy kamienicy wykonano jako ogniotrwałe, z użyciem jego cegły, co było w tamtych czasach ewenementem, ponieważ jeszcze długo potem w powszechnym użyciu były stropy drewniane. Z prawej strony budynku widać pawilon z oszklonym dachem, w którym urządzono ogród oraz objazd dla karet, które po wysadzeniu gości mogły tu zawrócić do ulicy. Podwórze od zachodu domknięto oficyną, a od północy, na granicy Ogrodu Saskiego, niższym skrzydłem ze stajniami i wozowniami oraz mieszkaniami stangretów i służby. Wszystkie te szczegóły zostały precyzyjnie oddane w naszym modelu i możemy je zobaczyć zachodząc na tyły makiety.

Nie znamy szczegółów wyglądu wnętrz, z pewnością pełnych wielobarwnych marmurów, sztukaterii, rzeźb i malowideł. Parter mieścił od frontu lokale handlowe. Na bardzo niskim pierwszym piętrze, czyli antresoli, pomieszczono kantory biurowe, na drugim rozplanowano olbrzymi apartament Kazimierza Granzowa i jego rodziny, a na dwóch kolejnych kondygnacjach niewiele mniejsze mieszkania na wynajem. Na trzecim piętrze były to dwa lokale o ośmiu i o siedmiu pokojach. Na ostatniej kondygnacji po obu stronach korytarza zaprojektowano najmniejsze mieszkania, tak zwane kawalerskie. Korytarz oświetlono od góry kanałami świetlików wyprowadzonych na dach, co było zupełnie wyjątkowym rozwiązaniem.

Po śmierci właściciela w 1912 r. kamienica została sprzedana. We wrześniu 1939 r. pociski i bomby zapalające zniszczyły dach i czwarte piętro, ale solidność konstrukcji, w tym wspomniane ogniotrwałe stropy, odsunęła w czasie zagładę domu. Podczas powstania warszawskiego 1944 roku ul. Królewska przez dwa miesiące była linią frontu. Po oswobodzeniu miasta ponad morze gruzów i kikuty ścian, w całej okolicy wyrastała jedynie straszliwie potrzaskana kamienica Granzowa. Jej duży fragment udało się nawet wyremontować i przez następne lata potężne mury z „grancówki” dawały schronienie kilku rodzinom. Ostatecznie w 1963 r. te smętne resztki wyburzono. Jedyną pozostałością kamienicy są trzy kolumny z portyku jej fasady, użyte w latach dziewięćdziesiątych do aranżacji pomnika poświęconego walkom pułku AK „Baszta” o Królikarnię i szkołę przy ul. Woronicza. Monument stoi przed Królikarnią przy ul. Puławskiej, nieopodal wejścia do parku.

Kamienica Kazimierza Granzowa

Miniatura przedstawia budynek ok. 1885 r.

Kazimierz Granzow (1832-1912) był jednym z najzamożniejszych warszawskich przemysłowców i przedsiębiorców budowlanych. W 1866 r. założył w podmiejskim ówcześnie Kawęczynie cegielnię, z czasem jedną z największych w Królestwie Polskim. Wybudował dla swej rodziny przynajmniej cztery luksusowe kamienice. W końcu lat 70. był człowiekiem u szczytu kariery finansowej i chciał to dobitnie pokazać światu, budując pałac, który dorównałby najbardziej olśniewającej warszawskiej rezydencji – pałacowi Leopolda Kronenberga. Przedsiębiorca zatrudnił wybitnego twórcę, Witolda Lanciego (1828-1892), absolwenta rzymskiej Akademii św. Łukasza. W swej twórczości począwszy od późnych lat 70. architekt odwoływał się jednak nie do wzorów włoskich, lecz do najnowszej, eklektycznej architektury Wiednia, wprowadzając na grunt warszawski nowy typ dekoracji kamienicy – znacznie bujniejszej od dotychczasowych realizacji w duchu pełnego umiaru neorenesansu włoskiego. Bogaty wystrój odpowiadał gustom nowobogackiej elity, toteż typ wystroju Lanciego zaczęto masowo powielać. Architekt starał się jednak unikać masówki, pracował jedynie dla najzamożniejszych klientów, a ogromną większość jego projektów cechowała drobiazgowa wręcz rzetelność opracowania. Najwspanialszym jego dziełem miał się stać pałac Szlenkierów przy pl. Dąbrowskiego (dziś ambasada Włoch), ale nieco wcześniejsze zamówienie ze strony K. Granzowa zapowiadało równie wybitną realizację. Przedsiębiorca budowlany okazał się jednak pragmatykiem i zamiast wystawić pałac generujący gigantyczne koszty utrzymania, poprzestał w l. 1879-1880 na wzniesieniu luksusowego domu dochodowego. Jego lokalizacja przy ul. Królewskiej, obok nowej siedziby Giełdy i w sąsiedztwie Ogrodu Saskiego należała do najbardziej prestiżowych w mieście.

Wiedeńskie cechy kamienicy Granzowa to światłocieniowe ukształtowanie fasady, mansardowy, stromy dach, ulubiony przez wiedeńskich budowniczych, choć przejętym przez nich z architektury francuskiej, oraz charakterystyczne zestawienie elewacji podwórzowych pod kątami prostymi, bez ukośnych ścianek łączników, właściwych niemal wszystkim warszawskim czynszówkom z tamtej epoki. Lanci swoim zwyczajem zaprojektował fasady z użyciem matematycznego systemu proporcji. W obu elewacjach frontowych ustawiono aż 12 posągów alegorycznych dłuta Teodora Rygiera, symbolizujących różne gałęzie sztuki i przemysłu. Kilka zachowanych rysunków projektowych nie daje pojęcia o wspaniałości rozwiązania wnętrz, z pewnością pełnych wielobarwnych marmurów, sztukaterii, rzeźb i malowideł. Parter mieścił od frontu lokale handlowe. Na bardzo niskim pierwszym piętrze (antresoli) pomieszczono kantory biurowe, na drugim rozplanowano olbrzymi apartament Granzowa, a na wyższych kondygnacjach mniejsze mieszkania na wynajem. Przykładowo na trzecim piętrze były to dwa lokale o ośmiu i siedmiu pokojach. Na ostatniej kondygnacji małe mieszkania zaprojektowano po obu stronach korytarza, który wyposażono w świetliki stropowe, wyprowadzone ponad dach o niezmiernie skomplikowanym profilu. Klatki schodowe na rzucie kwadratu, koła lub podkowy wyróżniało rzadkie w Warszawie wprowadzenie duszy, czyli pustej przestrzeni pośrodku biegów. Unikatowym rozwiązaniem w tamtej epoce było zastosowanie ogniotrwałych stropów.

Po śmierci K. Granzowa kamienicę sprzedano i w dwudziestoleciu międzywojennym należała ona do Zofii Tabęckiej. We wrześniu 1939 r. spłonęły dachy i częściowo czwarte piętro, ale solidność konstrukcji odsunęła w czasie zagładę domu. Podczas powstania warszawskiego 1944 r. został on częściowo zburzony, a po wojnie większość murów rozebrano. Do początku lat 60. przetrwał prowizorycznie wyremontowany kikut budynku – dwupiętrowa połówka skrzydła frontowego i piętrowa pozostałość skrzydła wschodniego. Dziś pod adresem Królewska 16 stoi biurowiec Saski Crescent Center.

Многоквартирный дом Казимежа Гранцова

Миниатюра представляет здание около 1885 года.

Казимеж Гранжув (1832-1912) был одним из самых богатых промышленников строителей в Варшаве. В 1866 году он основал кирпичный завод в тогдашнем пригородном Kawęczyn, одном из крупнейших в Королевстве Польше. Он построил по меньшей мере четыре роскошных дома для своей семьи. В конце 70-х годов он был человеком, на пике своей карьеры и финансового хотел ясно показать всему миру, строит дворец, который мог бы равняться самой ослепительной Варшава резиденцию – дворец Леопольда Кроненберга. Предприниматель нанял выдающегося художника, Витольда Ланчи (1828-1892), выпускника Римской Академии Святых Люк. В своей работе с концом 70-х годами архитектора он обратился, но не к итальянским образцам, но последней, эклектичной архитектуре Вены, представляя новый тип земли Варшавского украшения дома – гораздо более полной реализацию существующей умеренности в духе полного неоренессансной итальянский. Богатый декор соответствовал вкусам элиты элиты, поэтому стиль Ланчи стал массово воспроизводиться. Архитектор, однако, пытался избежать массовой группы, он работал только для самых богатых клиентов, и подавляющее большинство его проектов характеризовалось тщательной достоверностью исследования. Его величайшая работа состояла в том, чтобы стать дворцом Шленкирув на пл. Домбровски (сегодня итальянское посольство), но чуть более ранний заказ от К. Гранцовы также обещал выдающуюся реализацию. Строительный предприниматель, однако, оказался прагматиком, и вместо того, чтобы демонстрировать дворец, создающий гигантские издержки жизни, он остановился в 1879-1880 годах на возведении роскошного дома дохода. Его расположение на ул. Królewska, рядом с новой штаб-квартирой Фондовой биржи и прилегающей к Саски-саду, был одним из самых престижных в городе.

Вена имеется дом Granzow является светотенью дизайна фасада, с ломаной крышей, скатной кровлю, любимцем венских строителей, хотя берется по одной французской архитектуре и отличительным возвышения заявления podwórzowych под прямым углом, без наклонных настенных выключателей, соответствующий почти все Варшава czynszówkom от той эпохи. Ланчи, по своим обычаям, проектировал фасады, используя математическую систему пропорций. На обоих передних возвышениях Теодором Райгером было представлено 12 аллегорических статуй, символизирующих различные отрасли искусства и промышленности. Несколько сохранившихся дизайнерских рисунков не дают представления о великолепии дизайна интерьера, безусловно, наполнены разноцветными мраморами, штукатуркой, скульптурами и картинами. Первый этаж был расположен на передней части коммерческих помещений. На первом нижнем этаже (мезонин) есть офисные офисы, вторая квартира имеет большую квартиру в Гранцове, а на верхних этажах есть небольшие квартиры для аренды. Например, на третьем этаже было два помещения с восемью и семью комнатами. На последнем этаже небольшие апартаменты были спроектированы по обеим сторонам коридора, которые были оборудованы потолочными фонарями, выведенными над крышей с чрезвычайно сложным профилем. Лестницы на квадратном, конном или подковообразном углу отличались редким введением души в Варшаве, пустым пространством посреди гонки. Единственным решением в ту эпоху было использование огнеупорных потолков.

После смерти К. Гранцовы, многоквартирный дом был продан, а в межвоенный период он принадлежал Зофии Табцке. В сентябре 1939 года крыши и часть четвертого этажа были сожжены, но прочность конструкции устранила разрушение дома. Во время Варшавского восстания 1944 года оно было частично разрушено, и после войны большая часть стен была разрушена. До начала 1960-х годов сохранился временный восстановленный культ здания – двухэтажная половина переднего крыла и легендарный остаток восточного крыла. Сегодня, на 16-й улице Крулевска, есть офисное здание Саски-Полумесяца.

Kazimierz Granzow’s Building

The miniature depicts the building from about 1885.

Kazimierz Granzow (1832-1912) was one of the wealthiest industrialists and construction entrepreneurs in Warsaw. In 1866 in Kawęczyn, which was suburban at that time, he set up a brickyard, which was one the largest in the Congress Poland. For his family he built at least four luxurious apartment houses. In the late 1870s he was at the peak of his financial wealth and he wanted to send a clear message to the world, building a palace that would match the most splendid mansion in Warsaw – Leopold Kronenberg’s palace. Granzow hired an outstanding architect, Witold Lanci (1828-1892), who had graduated from Accademia di San Luca in Rome. However, Lanci’s designs from the late 1870 onwards were not inspired by Italian trends, but rather the latest eclectic architecture from Vienna. Lanci introduced into Warsaw a new style of decorating the façade – much more lavish than the modest Italian Renaissance Revival that he had followed in his previous designs. Rich décor suited the tastes of the nouveau riche elite, therefore Lanci’s style began to be extensively copied. But Lanci himself would avoid mass production and he only took commissions from the wealthiest clients and a vast majority of his projects were extremely diligently prepared. His opus magnum would be the Szlenkiers’ palace at Dąbrowskiego Square (Italian Embassy at present), but a bit earlier commission from Granzow seemed like an equally outstanding project. However, the entrepreneur turned out to be pragmatic and instead of erecting a palace that would generate gigantic costs of maintenance, he decided to build a luxurious tenement house. It was cnstructed between 1879 and 1880. Its location at Królewska Street, near the new Stock Exchange and close to the Saxon Garden, was one of the most prestigious in Warsaw.

The Vienna features of the building include a chiaroscuro façade, a mansard, steep roof that was favored by architects from Vienna, even though originally it came from French architecture. Lanci, as he would usually do, designed the façade employing a mathematical principle of ratios and proportions. Both front elevations featured as many as 12 allegorical statues, sculpted by Teodor Rygier, which symbolized various fields of art and industry. A few drawings of the interior design that have been preserved can’t give us the whole picture of the magnificent interiors that were surely full of marble of many shades, stuccos, sculptures and paintings. The front of the ground floor featured commercial venues. A very low first floor (mezzanine) hosted some clerk’s offices. The second floor was Granzow’s huge apartment and the higher floors comprised of tenant’s apartments. For example the third floor was divided into two apartments of eight and seven rooms. The last floor featured small apartments on both sides of the hall with skylights that were raised above the level of the roof. The shape of the roof was extremely complex. Stairways were square, oval or in the shape of a horseshoe. What was rare in Warsaw, they had so called „souls” – empty space in the middle of the stairs. Fireproof ceilings were a complete novelty at that time.

After Granzow’s death, the building was sold and during the interwar period it belonged to Zofia Tabęcka. In September 1939, the roofs as well as the fourth floor partially burnt down, but the solid structure put off the demise of the building. During the Warsaw Uprising in 1944 it was partially torn down and after the war most of the walls were dismantled. A small part of the building was temporarily renovated. Two floors of half of the front wing and one floor of the remaining part of the East wing survived till the 1960s. Nowadays, the address 16 Królewska Street hosts an office building, Saski Crescent Center.

Mietshaus von Kazimierz Granzow

Das Modell zeigt das Gebäude im Jahre 1885.

Kazimierz Granzow (1832-1912) gehörte zu den wohlhabendsten Industriellen und Bauunternehmern in Warschau. 1866 eröffnete er in Kawęczyn bei Warschau eine Ziegelei, welche mit der Zeit zur größten Produktionsstätte dieser Art im Königreich Polen (Kongresspolen) wurde. Er ließ u.a. mindestens vier luxuriöse Mietshäuser für seine Familie bauen. Gegen Ende der siebziger Jahre des 19. Jahrhundertserreichte er die Spitze des Möglichenin seiner finanziellen Karriere und genau das wollte erauch die Welt wissen lassen. Dafür ließ er einen Palast errichten, der sogar dem Kronenberg-Palast, damals der prachtvollste Bau in Warschau, Konkurrenz machen sollte. Granzow stellt den genialen Witold Lanci ein (1828-1892), der Absolvent derLukas-Akademie in Rom war.

Lanci wandte sich in seinem künstlerischen Wirken ab Ende der siebziger Jahre des 19. Jahrhunderts von der italienischen Schule ab und zum Wiener Eklektizismus hin. Auf diese Weise gelang ein neuer Fassadenstil nach Warschau, welcher viel üppiger gestaltet war als derjenigeder italienischen Neorenaissance. Diese Üppigkeit entsprach dem Geschmack der neureichen Eliten, sodass Lancis Werk vielfach kopiert wurde. Der Architekt wollte jedoch eine Massenproduktion seiner Werke verhindern und ließ sich nur von den reichsten Familien einstellen. Der Großteil seiner Bauten war geprägt von einer detaillierten Gründlichkeit. Sein prachtvollstes Projekt sollte der später entstandene Szlenkier-Palast am Dabrowski-Platz werden (heute Sitz deritalienischenBotschaft in Polen). Lanci entwarf in seiner pragmatischen Art anstatt eines Palastes mit extrem hohen Unterhaltskosten ein luxuriöses Mietshaus, welches große Profite generierte. An der Krolewska-Straße, direkt neben dem Gebäude der Warschauer Börse und dem Sächsischen Palais gehörte der Standort zu den prestigevollsten in Warschau.

Die Wiener Architekturschule war an mehreren Stellen sichtbar: die Fassaden des Granzow-Mietshauses prägte ein Schatten-Licht-Spiel; das Mansardendach war, wie bei den Wiener Architekten üblich, obwohl diese Eigenschaft von den französischen Architekten übernommen wurde, sehr steil; schließlich die Innenhoffassaden, die eine rechteckigeZusammenstellung aufweisen, was zur Entbehrung schräger Bindeelemente führt, wie es bei nahezu allen Warschauer Mietshäusern in jener Epoche gängig war. Lanci war dafür bekannt, dass er die Proportionen der Fassaden mit einer mathematischen Formel zusammenzustellte. An beiden Frontfassaden wurden zwölf allegorische Statuen von Teodor Rygier aufgestellt, welche verschiedene Zweige aus Kunst und Industrie symbolisierten.

Es sind nur wenige Skizzen der Inneneinrichtung erhalten geblieben, welche nur erahnen lassen, wie prächtig das Gesamtbild ausgesehen haben muss. Der Marmor, die Stuckatur, die Figuren und Malereien, alles in vielen Farben und Formen.

Im Erdgeschoss befanden sich Geschäfte, auf der sehr niedrigen ersten Etage(Zwischengeschoss) hingegen Büroräume und auf der zweiten Etage die großräumige Wohnung von Kazimierz Granzow. Darüber gab es kleinere Mietwohnungen, wie zum Beispiel im dritten Stockwerk, wo es zwei Wohnungen mit entsprechend sieben und acht Zimmern gab. Ganz oben wurden ganz kleine Wohnungen auf jeder Seite des Flures eingerichtet. Die Treppenhäuser waren quadratisch, rund oder in Hufeisenform und mit viel Gefühl konzipiert. Diese Art der Gänge mit dem leeren Raum dazwischen war damals ebenfalls eine Neuheit. Außergewöhnlich war auch die Verwendung von feuerfestem Deckenmaterial.

Nach dem Tod von Kazimierz Granzow wurde das Mietshaus verkauft. In der Zwischenkriegszeit gehörte es Zofia Tabecka. Im September 1939 brannten die Dächer und ein Teil des vierten Stockwerks ab. Die solide Bauausführung verschobdie vollständige Zerstörung jedoch nur in der Zeit. Während des Warschauer Aufstandes von 1944 wurde das Gebäude teilweise zerstört. Nach dem Krieg trug man die Überreste ab. Bis in die sechziger Jahre hinein standen nur noch provisorisch gesicherte Elemente.

An der Krolewska-Straße 16 steht heute das Bürogebäude Saski Crescent Center.

Casa di Kazimierz Granzow

La miniatura rappresenta l’edificio nell’anno 1885.

Kazimierz Granzow (1832-1912) fu uno degli industriali e imprenditori più ricchi a Varsavia. Nel 1866 fondò la fornace a Kawęczyn, a periferia di Varsavia di allora. La fornace diventò una dei più grandi nel Regno di Polonia. Fondò per la sua famiglia almeno quattro case lussuose. Alla fine degli anni ’70 del XIX secolo fu all’apice della sua carriera finanziaria e voleva mostrarlo a tutto del mondo costruendo il palazzo che sarebbe uguale a un’altra residenza ancora più spettacolare a Varsavia – ol palazzo di Leopold Kronenberg. L’imprenditore assunse un artista eminente – Witold Lanci (1828-1892), laureato dell’Academia di San Luca di Roma. Nelle sue creazioni Lanci dagli anni ’70 non seguiva proprio i disegni romani ma un nuovo stile dell’architettura eclettica di Vienna introducendo a Varsavia nuovi tipi di decorazione delle case – più ricchi dei modelli precedenti in accordo con lo spirito di neo rinascimento italiano. La decorazione ricca era più adatta al gusto della élite nuovo ricca e quel tipo di decorazione fu molto spesso ciclostilato. Lanci voleva evitare di seguire lo stile di massa e perciò lavorava solo con i clienti più ricchi e la gran parte dei suoi progetti fu caratterizzata da un affidabilità molto dettagliata. La sua opera più meravigliosa sarebbe diventato il palazzo di Szlenkier in piazza di Dąbrowski (adesso l’ambasciata d’Italia) ma l’ordine anteriore di Granzow prevedeva una realizzazione ugualmente splendida. L’imprenditore era infatti un uomo pragmatico e invece di costruire un palazzo che avrebbe generato le grandi spese per mantenimento, decise negli anni 1879-1880 di costruire ‘solo’ una casa di lusso. La sua ubicazione vicino a nuova Borsa di Varsavia e in quartiere di Giardino Sassone era una delle più prestigiose a Varsavia.

Le caratteristiche viennesi della Casa di Granzow erano una configurazione chiaroscurale della facciata, un tetto ripido e mansardato, più preferito a Vienna ma copiato infatti dall’architettura francese ed anche facciate caratteristiche per quasi tutti appartamenti a Varsavia di allora. Lanci progettò le facciate usando il sistema matematico delle proporzioni. Sulle entrambi elevazioni frontali erano inseriti 12 statue fatte da Teodor Rygier che simbolizzavano le varie discipline artistiche e industriali. Qualche disegno, conservato fino ad oggi non mostra propriamente la magnificenza dell’interno, sicuramente pieno dei marmi in vari colori, sculture e pitture. Al pianterreno dalla parte frontale c’erano i piccoli negozi. Al primo piano (che era situato molto basso) c’erano gli uffici, al secondo piano si trovava l’appartamento enorme di Granzow. Ai piani più alti c’erano le camere per l’affitto. Per esempio al terzo piano si trovavano due appartamenti con sette e otto stanze. All’ultimo piano gli appartamenti più piccoli erano progettati nelle due parti di corridoio in quel modo che sporgevano sopra il tetto rendendo il profilo molto più complicato. Una soluzione eccezionale era anche l’uso del soffitto resistente al fuoco.

Dopo la morte di Granzow la Casa fu venduta e durante il periodo interbellico era la proprietà di Zofia Tabęcka. Nel settembre 1939 bruciarono i tetti ed a parte un quattro piano ma l’edificio era abbastanza solido per evitare la distruzione. Durante la rivolta di Varsavia in 1944 fu distrutto dai tedeschi e dopo la guerra, gran parte dei muri furono demoliti. Fino all’inizio degli anni ’60 fu rimasti solo due piani della parte frontale ed un piano della parte orientale. Oggi in via Królewska 16 si trova un complesso di uffici Saski Crescent Center.

Meštiansky dom Kazimierza Granzowa

Miniatúra predstavuje budova cca. 1885 r.

Kazimierz Granzow (1832-1912) bol jedným z najbohatších poľských priemyselníkov a stavebných podnikateľov. V 1866 založil v podmestskom vtedy Kawęczyne tehelňu, potom jednú z najväčších v Poľskom kráľovstve. Postavil pre svoju rodinu najmenej štyri luxusné meštianské domy. Na konci 70. rokov bol človekom na vrchole finančnej kariéry a chcel to ukazať svetu postavením palácu, ktorý by mohol súťažiť s najkrajšou varšavskou rezidenciou – palácom Leopolda Kronenberga. Podnikateľ zamestnal výnimočnou osobnosť, Witolda Lanciho (1828-1892), absolventa rímskej Akadémie sv. Lukáša. V svojej tvorbe, počnúc od neskorých 70. rokov sa však architekt odkazoval nie na talianske vzory, ale na najnovšiu, eklektickú architektúru Viedne, zaviedol vo Varšave nový typ dekorácie meštianskeho domu – značne bujnejšiu od doterajších realizácií v duchu plne umiernenej talianskej novorenesancie. Bohatá výzdoba zodpovedala vkusu zbohatlíkov, taktiež bol typ výzdoby Lanciho vo veľkom kopírovaný. Architekt sa však snažil vyhnúť hromadnej výrobe, pracoval len pre najbohatších zákazníkov a obrovská väčšina jeho projektov sa vyznačovala veľkou detailnosťou. Jego najkrajším dielom sa stal Szlenkierov palác pri námestí Dąbrowského (dnes veľvyslanectvo Talianska), ale objednávka K. Granzowa realizovaná o niečo skôr mala byť rovnako pozoruhodná. Stavebný podnikateľ sa však ukázal byť pragmatikom a namiesto postaviť palác generujúci obrovské náklady na údržbu, v rokoch 1879-1880 sa rozhodol na luxusný dom s priestormi pre nájom. Jeho lokalizácia na ul. Królewskej, vedľa nového sídla Burzy a v susedstve Saskej záhrady bola jednou z najprestížnejších v meste.

Viedenské črty meštianského domu Granzowa sú temnosvitové fasády, mansardová, strmá strecha, obľúbená viedenskými staviteľmi, hoci prevzatá z francúzskej architektúry a charakteristické pravé uhlý medzi fasádami na nádvorí, bez šikmých stien spojok, ktorými sa charakterizujú takmer všetky varšavské činžiaky z tejto doby. Lanci podľa svojich predpokladov navrhol fasády s využitím matematického systému pomerov. V oboch čelných fasádach bolo umiestnených až 12 alegorických sôch, ktoré boli dielom Teodora Rygiera, symbolizujúcich rôzne odvetvia umenia a priemyslu. Niekoľko zachovaných projektových výkresov neukazuje nádheru interiérov, určite plných mramorov rôznych farieb, lisovaných ozdobných prvkov, sôch a malieb. V prízemí od prednej steny sa nachádzali obchody. Na veľmi nízkom prvom poschodí (mezanín) boli umiestnené kancelárie, a druhom obrovský apartmán Granzowa, na vyšších poschodiach menšie byty na prenájom. Napríklad na treťom poschodí toto boli dva byty so siedmimi a ôsmimi izbami. Na poslednom poschodí boli malé byty navrhnuté na oboch stranách chodby, ktorá bola vybavená strešnými svetlíkmi, vyvedenými nad strechu s veľmi zložitým profilom. Schodiská s pôdorysom štvorca, kolesa alebo podkovy sa vyznačovali veľmi zriedkavým vo Varšave zavedením zrkadla, čiže voľného priestoru medzi komunikačnými priestormi schodiska. Unikátnym riešením v tejto dobe bolo použitie stropov odolných proti ohňu.

Po smrti K. Granzowa bol meštianský dom predaný a v medzivojnovom období patril k Zofii Tabęckej. V septembri 1939 zhoreli strechy a čiastočne štvrté poschodie, ale solídna konštrukcia zabránila úplnemu zničeniu domu. Počas varšavského povstania 1944 bol čiastočne zbúraný, a po vojne bola väčšina stien demolovaná. Na začiatku 60. rokov pretrval už len provizórne opravený pahýľ budovy – dvojposchodová polovica čelného krídla a jednoposchodové zvýšky východného krídla. Dnes je na adrese Królewska 16 biznis centrum Saski Crescent Center.

КАМ’ЯНИЦЯ КАЗІМЄЖА ГРАНЦОВА

Макет презентує будинок у стані 1885 р.

Казімєж Гранцов (1832-1912) був одним із найбагатших варшавських будівельних промисловців та підприємців. У 1866 р. він заклав на території сучасного передмістя Кавенчин цегляний завод, що з часом став одним із найбільших у Королівстві Польському. Також для своєї родини він збудував щонайменше чотири будинки. У кінці 70-х років, на піку своєї фінансової кар’єри, Гранцов хотів збудувати палац, який можна було б порівняти з найкращою варшавською резиденцією – палацом Леопольда Кроненберга. З цією метою підприємець запросив до роботи видатного митця Вітольда Ланці (1828-1892), випускника римської Академії святого Луки. Однак наприкінці 70-х років архітектор у своїй творчості спирався не на італійський досвід, а на сучасні еклектичні зразки архітектури Відня, впроваджуючи у варшавське тло новий тип декорування кам’яних будинків – значно багатший ніж поширені на той час реалізації у дусі поміркованого італійського неоренесансу. Помпезне оздоблення відповідало смакам буржуазної еліти, тож тип декорування Ланці почали масово копіювати. Архітектор намагався уникати однотипності, виконуючи замовлення лише для найбагатших клієнтів, а більшість його проектів характеризувало ретельне опрацювання деталей. Його найпрекраснішим творіння мав стати палац Шленкерів при пл. Домбровського (зараз посольство Італії). Замовлення К. Гранцова також передбачало видатну реалізацію. Будівельний підприємець виявився людиною прагматичною. Замість того, щоб звести палац, який би потребував гігантських коштів на утримання Гранцов вирішив збудувати розкішний прибутковий будинок (1879-1880 рр.). Розташування кам’яниці на вул. Крулевській, біля новозбудованої Біржі та по сусідству із Саксонським садом, вважалося одним із найпрестижніших у місті.

Віденські риси будинку Гранцова підкреслюють світлотіньові форми фасаду, стрімкий дах мансарди, популярний серед віденських архітекторів та запозичений із французької архітектури, а також характерне прямокутне сполучення зовнішніх стін, без скісних сполучників, властивих майже всім варшавським прибутковим будинкам того часу. Ланці, як зазвичай, запроектував фасад використавши математичну пропорційну систему. На фасаді було вміщено аж 12 скульптурних фігур виконаних Теодором Ригером, які символізували різні галузі мистецтва та промисловості. Декілька ескізів проекту, що збереглися, не дають уяви про внутрішній простір, вірогідно наповнений різнокольоровим мармуром, ліпниною, різьбленням і розписом. Перший поверх із боку вулиці займали магазини. На дуже низькому другому поверсі (антресолі) знаходилися офісні приміщення, на третьому – величезне помешкання Гранцова. Всі верхні поверхи складалися з менших квартир, що здавалися в оренду. Наприклад, на четвертому – дві: восьми- та семикімнатна квартири. Верхній поверх складали маленькі квартири по обидва боки коридора, з вікнами, виведеними на дах складної форми. Сходові клітки у формі квадрату, кола чи півкола відрізняв від подібних у Варшаві простір між маршами сходів. Унікальним на той час було впровадження вогнетривких міжповерхових перекрить.

Після смерті К. Гранцова кам’яниця була продана і протягом міжвоєнного двадцятиліття вона належала СофіЇ Табецькій. У вересні 1939 р. згорів дах і частина п’ятого поверху, але міць конструкції відклала у часі повне руйнування. Під час варшавського повстання 1944 р. будинок було частково зруйновано, а після війни – розібрано більшу частину стін. До початку 60-х років проіснував підремонтований фрагмент будівлі – двоповерхова половина фронтального крила та одноповерховий залишок східного крила. Сьогодні за адресою Крулевська 16 знаходиться офісний будинок Saski Crescent Center.

La vivienda de Kazimierz Granzow

La miniatura representa el edificio de alrededor de1885.

Kazimierz Granzow (1832-1912) fue uno de los empresarios industriales y de construcción más ricos de Varsovia. En 1866, fundó una fábrica de ladrillos en el entonces suburbano Kawęczyn, que con el tiempo fue una de las más grandes del Reino de Polonia. Construyó al menos cuatro viviendas de lujo para su familia. A fines de la década de 1970, era un hombre en la cumbre de su carrera financiera y quería demostrarselo al mundo, construyendo un palacio que se pudiera comparar con la residencia más deslumbrante de Varsovia: el palacio de Leopold Kronenberg. El empresario empleó a un destacado artista, Witold Lanci (1828-1892) que era un graduado de la Academia Romana de St. Lucas. Sin embargo, a partir de finales de los años 70 el arquitecto no se refirió a los modelos italianos, sino a la arquitectura ecléctica más reciente de Viena, introduciendo un nuevo tipo de decoración a las casas en la vecindad de Varsovia mucho más lujosa que las anteriores en el espíritu del modesto neorrenacimiento italiano. La rica decoración correspondía a los gustos de la nueva élite, por lo que el tipo de decoración de Lanci comenzó a replicarse masivamente. El arquitecto, sin embargo, trató de evitar una realización masiva y trabajó solo para los clientes más ricos, por lo que la gran mayoría de sus proyectos se caracterizaron por la meticulosa realización de su obra. La obra mas espléndida fue el palacio Schlenker en plaza Dąbrowski (actualemente la embajada de Italia), pero un pedido anterior de K. Granzow también anunció ser una realización igualmente excepcional. El empresario de construcción resultó ser un pragmático, y en lugar de exhibir un palacio que generaba costos de vida gigantescos, se detuvo en 1879-1880 en la construcción de una lujosa casa de ingresos. Su ubicación en la calle Królewska junto a la nueva sede de la Bolsa y junto a los Jardínes Sajones, era una de las más prestigiosas de la ciudad.

Las características vieneses de la vivienda de Granzow son una fachada de claroscuro, una mansarda, un tejado empinado que es el favorito de los constructores vieneses, aunque fue influenciado por la arquitectura francesa, y una combinación característica de elevaciones de patio en ángulos rectos, sin paredes diagonales de conectores, típica de casi todos las edificios de Varsovia de esa época. La costumbre de Lanci era diseñar fachadas utilizando un sistema proporcional matemático. En ambas fachadas frontales, el duque Teodor Rygier estableció 12 estatuas alegóricas, que simbolizan varias ramas del arte y la industria. Unos pocos dibujos de diseño conservados no dan una pista sobre la magnificencia del diseño interior, ciertamente lleno de mármoles multicolores, trabajos de estuco, esculturas y pinturas. En la planta baja se ubicaban los locales comerciales. En una planta mas baja (entresuelo) se encontraban las oficinas de cambio, en el segundo un enorme apartamento de Granzow, mientras que en los pisos superiores habían apartamentos más pequeños para alquilar. En el tercer piso, por ejemplo, habían dos locales con respectivamente ocho y siete habitaciones. En el último piso, se diseñaron pequeños apartamentos a ambos lados del pasillo, que estaban equipados con claraboyas de un perfil extremadamente complejo que sobresalían del techo. Las escaleras en forma cuadrada, circular o de herradura se distinguían por poseer ¨alma¨, es decir, un espacio vacío en medio. Una solución única en aquella época era la uso de techos refractarios.

Tras la muerte de K. Granzowa, la vivienda fue vendida y durante el período de entreguerras perteneció a Zofia Tabęcka. En septiembre de 1939, los techos y parte de la cuarta planta se incendiaron, pero la solidez de la estructura causó que se pospusiera la destrucción de la vivienda. Durante el Levantamiento de Varsovia de 1944, fue parcialmente demolido, y después de la guerra, la mayoría de los muros fueron derribados. Hasta principios de la década de 1960, el muñon del edificio temporalmente renovado sobrevivió: una mitad del ala delantera de dos pisos y un remanente histórico del ala este. Actualmente, en la calle Królewska 16, se encuentra el edificio de oficinas ¨Centro Saski Crescent¨.

Immeuble de Kazimierz Granzow

La maquette représente l’état du bâtiment vers 1885.

Kazimierz Granzow (1832-1912) est l’un des industriels et entrepreneurs de construction les plus riches de Varsovie. En 1866 il fonde une briqueterie situé à Kawęczyn dans la banlieue de Varsovie à cette époque-là, qui devient au fil de temps l’une des plus grandes au Royaume de Pologne. Il construit au moins quatre immeubles de luxe pour sa famille. À la fin des années 1870 il arrive au sommet de sa carrière financière et il cherche à démontrerce fait au tout le monde en construisant un palais qui égalerait la résidence la plus magnifique de Varsovie, c’est-à-dire le palais de Kronenberg. Granzow emploie un architecte exceptionnel, Witold Lanci, diplômé de l’Académie de St. Luke de Rome.Dans son travail à partir de la fin des années 1970, l’architecte ne s’inspire cependant pas des modèles italiens, mais de l’architecture éclectique plus récente de Vienne. Il introduit à Varsovie un nouveau type de décoration d’immeuble, beaucoup plus opulent que les modèles modérés du style néo-renaissance italien. Le riche décor correspond aux goûts de l’élite nouveau-riche, alors les dessins de Lanci sont souvent reproduits. L’architecte essaie cependant d’éviter la production de masse, alors il travaille seulement pour les clients les plus riches et ses oeuvres sont caractérisés par une élaboration méticuleuse. Son oeuvre le plus célèbre est le palais de Szlenkier sur la place de Dąbrowski (l’ambassade d’Italie d’aujourd’hui) mais la construction un peu plus tôt à la demande de Granzow est tout aussi magnifique. Cependant, l’entrepreneur s’avère être un pragmatiste, et donc au lieu de faire construire un palais générant des coûts d’entretien gigantesques il se limite àla construction en 1880 d’un immeuble à logements de luxe. Son emplacement sur la rue Królewska, à côté de la Bourse et à proximité du Jardin de Saxe, est l’un des plus prestigieux de la ville.

Le style viennois du bâtiment de Granzow se manifeste dans l’utilisation du clair-obscur dans la décoration de la façade, le toit en mansarde à pente raide, qui est populaire parmi les constructeurs viennois bien qu’il provienne de l’architecture française, et enfin le fait que les murs du côté de la cour se croisent à angle droit, sans connecteurs diagonaux qui sont typiques pour les immeubles de Varsovie de cette époque. Lanci, selon sa coutume, a conçu des façades en utilisant un système mathématique des proportions. Dans les élévations avant sont placés 12 statues allégoriques sculptées par Teodor Rygier, symbolisant diverses branches de l’art et de l’industrie.Quelques dessins de conception conservés ne peuvent pas donner la moindre idée de la splendeur du décor d’intérieur, assurément rempli de marbres multicolores, de sculptures et de peintures.

Au rez-de-chaussée, il y avait des locaux commerciaux. Au premier étage très bas se trouvent des bureaux, au deuxième un immense appartement de Granzow, et aux étages supérieurs, de plus petits appartements à louer. Par exemple, au troisième étage il y a deux appartements de huit et sept pièces.Au dernier étage, de petits appartements sont situés des deux côtés du couloir, éclairé par des fenêtres qui donnent au-dessus du toit ayant une forme très compliquée. Les escaliers de forme ronde, carrée ou de fer à cheval sont caractérisés par l’espace vide au milieu, ce qui est rare à Varsovie. Un autre trait unique est l’utilisation des plafonds imprégnésde matière ignifuge.

Après la mort de Granzow l’immeuble est vendu et dans les années 1920-30 appartient à Zofia Tąbecka. En septembre 1939 le toit et une partie de la quatrième étage brûlent, mais la solidité du bâtiment éloigne dans le temps sa destruction. Pendant l’Insurrection de Varovie de 1944 l’édifice est partiellement démoli, et après la guerre la plupart des murs sont rasés. Un vestige provisoirement rénové survit jusqu`à la fin des années 1960. Aujourd’hui sur la site de l’ancien immeuble de Granzow se trouve un bâtiment de bureaux Saski Crescent Center.

Η ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΟΥ ΚΑΖΙΜΙΕΖ ΓΚΡΑΝΖΟΒ

Η μικρογραφία παρουσιάζει το κτίριο γύρω στο 1885.

Ο Καζίμιεζ Γκράνζοβ (1832-1912) ήταν ένας από τους πλουσιότερους βιομηχάνους της Βαρσοβίας και επιχειρηματίες κατασκευών. Το 1866, ίδρυσε ένα εργοστάσιο τούβλων στο Καβέτσιν, ένα από τα μεγαλύτερα στο Βασίλειο της Πολωνίας. Κατασκεύασε τουλάχιστον τέσσερις πολυτελείς κατοικίες για την οικογένειά του. Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 έφτασε στην κορυφή της οικονομικής του σταδιοδρομίας και ήθελε να το δείξει αυτό στον κόσμο, οικοδομώντας ένα παλάτι που θα ήταν ισάξιο με την πιο εκθαμβωτική κατοικία της Βαρσοβίας – το παλάτι του Leopold Kronenberg. Ο επιχειρηματίας προσέλαβε έναν εξαιρετικό καλλιτέχνη,τον Βίτολντ Λάντσι (1828-1892), απόφοιτο της Ρωμαϊκής Ακαδημίας του Αγίου Λουκά. Στο έργο του από τα τέλη της δεκαετίας του ’70, ο αρχιτέκτονας παρέπεμπε όχι στα ιταλικά μοντέλα αλλά στην ύστερη, εκλεκτική αρχιτεκτονική της Βιέννης, εισάγοντας ένα νέο τύπο διακοσμήσεων κατοικιών στην περιοχή της Βαρσοβίας – πολύ πιο ζωντανή από τις προηγούμενες υλοποιήσεις στο πνεύμα της πλήρους μετριοπάθειας της ιταλικής νεοαναγέννησης. Η πλούσια διακόσμηση ταίριαζε στις προτιμήσεις των πλουσίων, οπότε το στυλ της διακόσμησης του Λάντσι άρχισε να αναπαράγεται μαζικά. Ωστόσο, ο αρχιτέκτονας προσπάθησε να αποφύγει τη μαζική παραγωγή, εργαζόταν μόνο για τους πιο εύπορους πελάτες και η μεγάλη πλειοψηφία των έργων του χαρακτηριζόταν από σχολαστική αξιοπιστία της επεξεργασίας τους. Το μεγαλύτερο έργο του ήταν να γίνει το παλάτι Σλένκερ στην πλατεία Ντομπρόβσκι (σημερινή πρεσβεία της Ιταλίας), αλλά η λίγο νωρίτερη εντολή από τον K. Γκράνζοβ υποσχέθηκε επίσης μια εξαιρετική πραγματοποίηση του έργου. Ο επιχειρηματίας του κτιρίου αποδείχθηκε πραγματιστής και αντί να παρουσιάσει ένα παλάτι που έχει τεράστιο κόστος συντήρησης, σταμάτησε το 1879-1880 στην ανέγερση πολυτελούς κατοικίας που θα του απέδιδε εισόδημα. Η έδρα του στην οδό Κρουλέβσκα, δίπλα στη νέα έδρα του Χρηματιστηρίου και δίπλα στον Σαξονικό κήπο, ήταν ένα από τα πιο διάσημα στην πόλη.

Τα βιεννέζικα χαρακτηριστικά της πολυκατοικίας του Γκράνζοβ, αν και επηρεασμένα από τη γαλλική αρχιτεκτονική, είναι μια πρόσοψη που δημιουργεί σκιά, μία διπλή απότομη στέγη, αγαπημένη από Βιεννέζικους οικοδόμους, καθώς και ένας χαρακτηριστικός συνδυασμός υψομέτρων των αυλών σε ορθή γωνία, δίχως λοξούς συνδεδεμένους τοίχους ήταν χαρακτηριστικό σχεδόν όλων των μισθωτών της Βαρσοβίας από εκείνη την εποχή. Ο Λάντσι σχεδιάσε προσόψεις χρησιμοποιώντας ένα μαθηματικό σύστημα αναλογιών. Και στις δύο εμπρόσθιες ανυψώσεις, τοποθετήθηκαν 12 αλληγορικά αγάλματα του Teodor Rygier, που συμβόλιζαν διάφορους κλάδους της τέχνης και της βιομηχανίας. Μερικά διατηρημένα σχεδιαγράμματα δεν δίνουν την εντύπωση για τη μεγαλοπρέπεια του εσωτερικού σχεδιασμού που ήταν γεμάτος πολύχρωμα μάρμαρα, έργα γυψοσανίδας, γλυπτά και πίνακες ζωγραφικής. Το ισόγειο συμπεριλάμβανε στο μπροστινό μέρος εμπορικούς χώρους. Στον πρώτο χαμηλό όροφο (antresoli) βρίσκονταν γραφεία, στο δεύτερο σχεδιάστηκε ένα τεράστιο διαμέρισμα του Γκράνζοβ, και στους επάνω ορόφους υπήρχαν μικρότερα διαμερίσματα προς ενοικίαση. Για παράδειγμα, στον τρίτο όροφο, υπήρχαν δύο εγκαταστάσεις με οκτώ και επτά δωμάτια. Στον τελευταίο όροφο, μικρά διαμερίσματα σχεδιάστηκαν και στις δύο πλευρές του διαδρόμου, τα οποία ήταν εξοπλισμένα με φεγγίτες οροφής, που οδηγούσαν πάνω από την οροφή με εξαιρετικά περίπλοκο προφίλ. Οι σκάλες σε σχήμα τετραγώνου, κύκλου ή πέταλου διακρίνουν τη σπάνια εισαγωγή ψυχής στη Βαρσοβία, δηλαδή έναν κενό χώρο στη μέση των γραναζιών. Μια μοναδική λύση σε αυτή την εποχή ήταν η χρήση πυρίμαχων οροφών.

Μετά το θάνατο του K. Γκράνζοβ, η κατοικία πωλείται και κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου ανήκε στην Σοφία Ταμπέτσκα. Τον Σεπτέμβριο του 1939, οι στέγες και μέρος του τετάρτου ορόφου κάηκαν, αλλά η σταθερότητα της δομής μετατοπίστηκε κατά τη διάρκεια της καταστροφής του σπιτιού. Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης της Βαρσοβίας το 1944, γκρεμίστηκε ένα μέρος, και μετά τον πόλεμο τα περισσότερα τείχη κατεδαφίστηκαν. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’60 επιβίωσε ο προσωρινά ανακαινισμένος κορμός του κτιρίου – το διώροφο μισό μέρος από την εμπρόσθια πτέρυγα και ένα ιστορικό υπόλειμμα της ανατολικής πτέρυγας. Σήμερα, στην οδό Κρουλέβσκα 16, υπάρχει το κτίριο γραφείων Saski Crescent Centre.

בית הדירות של קז’ימייז ‚גרנזובה

אלף שמונה מאות שמונים וחמש המיניאטורה מציגה את הבניין מהשנה

קז’ימייז ‚גרנשוב אלף תשע מאות ושתים עשרה – אלף שמונה מאות שלושים ושתיים היה אחד התעשיינים ויזמי הבנייה העשירים בוורשה. בשנת ייסד אלף שמונה מאות שישים ושש בית עץ לבנייה בקאווצ’ין הפרברית דאז, מהגדולות בממלכת פולין. הוא בנה לפחות ארבע דירות יוקרה למשפחתו. בסוף שנות השבעים הוא היה אדם בשיא הקריירה הפיננסית שלו והוא רצה להראות זאת בפני העולם, בבניית ארמון שיתאים למגורים בוורשה המסנוורים ביותר – ארמונו של ליאופולד קרוננברג. היזם העסיק אמן מצטיין, ויטולד לנסי (אלף שמונה מאות תשעים ושתיים – אלף שמונה מאות עשרים ושמונה בוגר האקדמיה הרומית לסנט. לוק. בעבודותיו מסוף שנות השבעים פנה האדריכל לא לדגמים איטלקיים, אלא לארכיטקטורה האקלקטית האחרונה של וינה, והציג סוג חדש של קישוט לבית דירות בוורשה – שופע הרבה יותר מאשר יישומים קודמים ברוח השיקום המלא של הניאו-רנסנס האיטלקי. העיצוב העשיר תואם את טעמיה של האליטה החדשה שהיתה עילית, ולכן סוג העיצוב של לנסי החל להשתכפל בצורה מאסיבית. אולם האדריכל ניסה להימנע מסכינים המוניים, הוא עבד אך ורק עבור הלקוחות האמידים ביותר, והרוב המוחלט של הפרויקטים שלו התאפיינו באמינות מדוקדקת של המחקר. עבודתו הגדולה ביותר הייתה להפוך לארמון שלנקרוב בשבר. דוברובסקי (היום שגרירות איטליה), אך גם הוראה קודמת מעט של ק ‚גרנזובה הבטיחה מימוש יוצא מן הכלל. יזם הבניין התגלה כפרגמטיקאי, ובמקום להציג ארמון שיוצר יוקר מחיה ענקיים, הוא הפסיק בשנים 1879-1880 על הקמת בית הכנסה מפואר. מיקומה באול. קרולבסקה, בסמוך למטה החדש של הבורסה וצמוד לגן סאסקי, היה מהיוקרתיים בעיר.

המאפיינים הווינאיים של בית המגורים גרנצובה הם חזית קיארוסקורו, גג מרד, תלול, המועדף על ידי בוני וינה, אם כי השתלט על ידי האדריכלות הצרפתית, ושילוב אופייני של גבהים בחצר בזוויות ישרות, ללא קירות אלכסוניים של מחברים, האופייניים כמעט לכל דמי השכירות של ורשה מאותה תקופה. לנסי, על פי מנהגו, עיצב חזיתות באמצעות מערכת מתמטית של פרופורציות. בשתי הגבהים הקדמיים הוצבו עד שתים עשרה פסלים אלגוריים של תיאודור ריגייר, המסמלים ענפי אמנות ותעשייה שונים. כמה רישומי עיצוב שהשתמרו אינם נותנים מושג לגבי התפארת בעיצוב פנים, ודאי מלאים בגולות רב צבעוניות, עבודות טיח, פסלים וציורים. קומת הקרקע שכנה בחזית השטח המסחרי. בקומה הראשונה הראשונה נמצאים משרדי משרדים, בשנייה יש דירה ענקית של גרנזובה, ובקומות העליונות יש דירות קטנות יותר להשכרה. לדוגמה, בקומה השלישית היו שני בניינים עם שמונה ושבעה חדרים. בקומה האחרונה תוכננו דירות קטנות משני צידי המסדרון, שהצטיידו בצלונות תקרה שהובילו מעל הגג בפרופיל מסובך במיוחד. מדרגות על עמדה מרובעת, רתומות לסוס או פרסה, הבחינו במבוא נדיר של נשמה בוורשה, כלומר חלל ריק באמצע המירוץ. פיתרון ייחודי בעידן ההוא היה השימוש בתקרות עקשן.

לאחר מותו של ק. גרנזובה, בית הדירות נמכר ובתקופת המלחמה היה שייך לזופיה טבצ’קה. בספטמבר 1939 נשרפו הגגות ובחלקם הקומה הרביעית, אך יציבות המבנה התרחקה במהלך חורבן הבית. במהלך מרד ורשה הוא נהרס חלקית, ואחרי המלחמה נהרסו רוב החומות. עד תחילת שנות השישים שרד גדם הבניין המשופץ באופן זמני – מחצית הקומות של האגף הקדמי ושריד קומות מהאגף המזרחי. כיום, בניין המשרדים של ססקי סהר במרכז הוא שש עשרה בקרולבסקה.