• Budynek Giełdy Warszawskiej przy ul. Królewskiej •

• Здание Варшавской биржи на улице Королевской •

• The Stock Exchange Building in Królewska Street •

• Gebäude der Warschauer Börse an der Krolewska-Straße •

• Будинок Варшавської біржі на вул. Крулевській •

• Budova Varšavskej burzy pri ul. Królewskej •

• Bâtiment de la Bourse de Varsovie sur la rue Królewska •

• El edificio de la bolsa de valores de Varsovia en la c. Królewska •

• L’EDIFICIO DELLA BORSA DI VARSAVIA IN VIA KRÓLEWSKA •

• Χρηματιστήριο της Βαρσοβίας στην οδό Βασιλικών •

• בניין הבורסה לניירות ערך בורשה באול. קרולבסקה •

Uwierzycie, że w tym gmachu jeździło się konno?

Можете ли вы поверить, что раньше вы катались на лошадях в этом здании?

Can you believe that you used to ride horses in this building?

Kannst du glauben, dass du in diesem Gebäude früher geritten bist?

Чи можете ви повірити, що раніше їздили на конях у цій будівлі?

Veríte tomu, že ste v tejto budove jazdili na koňoch?

Pouvez-vous croire que vous aviez l’habitude de monter à cheval dans ce bâtiment?

¿Puedes creer que solías montar a caballo en este edificio?

Riesci a credere che andavi a cavallo in questo edificio?

Μπορείτε να πιστεύετε ότι οδηγούσατε άλογα σε αυτό το κτίριο;

אתה יכול להאמין שנהגת לרכוב על סוסים בבניין הזה?

Budynek Giełdy Warszawskiej przy ul. Królewskiej

Miniatura przedstawia wygląd budynku z lat 1890-1900.

Budynek, do którego wprowadziła się w 1877 roku Giełda Warszawska, powstał w latach 1819-21 wg projektu Jakuba Kubickiego jako ujeżdżalnia. Parterowa budowla stanęła przy ul. Królewskiej od strony Ogrodu Saskiego, między wylotami Marszałkowskiej i Zielnej. Przez dziesięciolecia można w niej było nie tylko uczyć się jazdy konnej, ale zjeść słodkości, wziąć udział w organizowanej tam wystawie, obejrzeć spektakl lub popisy cyrkowe. Powstanie w sąsiedztwie, w roku 1847, Instytutu Wód Mineralnych – prawdziwego salonu ówczesnej Warszawy – spowodowało, że ujeżdżalnia stała się jego częścią. Bywalcy „wód” mogli wstąpić do kawiarni pani Hanusz, a od 1869 r. podreperować zdrowie w Zakładzie Leczenia Kumysem, czyli alkoholowym napojem z krowiego mleka. Budynek, przejęty w 1876 roku przez Komitet Giełdowy, został gruntownie przebudowany wg projektu Witolda Lanciego. Poza giełdą mieściły się w nim i inne instytucje, jak choćby Warszawskie Towarzystwo Wzajemnego Kredytu, kawiarnia giełdowa, a nawet salon meblowy. W niepodległej Polsce w budynku urzędowała, aż do wybuchu II wojny światowej, Warszawska Giełda Pieniężna. W połowie lat 20. XX w., dzięki staraniom Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości, budynek wpisano do rejestru zabytków. We wrześniu 1939 r. gmach giełdy został całkowicie wypalony przez niemieckie bomby zapalające, a jego resztki wysadzili w powietrze niemieccy saperzy po Powstaniu Warszawskim.

Architektura

Zaprojektowana przez Kubickiego parterowa ujeżdżalnia była budowlą na rzucie wydłużonego prostokąta o wymiarach 75 na 15 metrów, o jedenastu osiach i z dwoma sześciokolumnowymi portykami porządku doryckiego nad trzema środkowymi osiami. Krótsze, trzyosiowe boki były ozdobione wgłębnymi dwukolumnowymi portykami.

Projekt Lanciego przystosowania gmachu na potrzeby giełdy przewidywał gruntowną przebudowę wnętrza i modyfikację elewacji przy zachowaniu jej pierwotnego późnoklasycystycznego charakteru. Ponieważ końcowa oś wschodniej część budynku była własnością prywatną, przebudowa objęła jedynie pozostałą jego partię. Najważniejszą zmianą zewnętrzną było dodanie nad portykiem trójkątnego frontonu, w którym umieszczono gipsową rzeźbę Ludwika Kucharzewskiego: z godłem Warszawy, postacią Merkurego oraz alegoriami przemysłu wydobywczego, rolnictwa i handlu rzecznego. Półkoliste okna przesunięto o ok. 1 m w kierunku portyku, a pod nimi umieszczono okna prostokątne. Głowy lwów nad oknami zastąpiono laską Merkurego, symbolem handlu, a boniowanie pasowe zamieniono na płytowe. Niezmieniony pozostał tryglifowy fryz pod dachem. Pozostawioną w niezmienionej formie ostatnią oś budynku, przebudowano dopiero pod koniec lat 80. XIX w., zastępując okno drzwiami i ujednolicając boniowanie.

Zachodnią cześć budynku dla kancelarii Giełdy i Warszawskiego Towarzystwa Wzajemnego Kredytu przedzielono stropem, a uzyskane w ten sposób pomieszczenia na piętrze doświetlono oknami dachowymi. We wschodniej części budynku, obejmującej po cztery okna z każdej strony (licząc od okna pod portykiem), została zlokalizowana właściwa sala giełdowa o wymiarach 27 na 15 metrów, która zajmowała całą wysokość budowli. Poza ośmioma oknami oświetlenie sali zapewniały lampy gazowe w metalowych rozetach w suficie, które pełniły zarazem rolę wentylatorów. Ponieważ nie było możliwości zainstalowania kaloryferów, sala była ogrzewana przez cztery piece węglowe umieszczone w jej rogach.

Здание Варшавской биржи на улице Королевской

Макет представляет здание 1890-1900 гг.

Здание, в котором 1877 г. обосновалась Варшавская биржа, было построено в 1819-21 гг. согласно проекту Якуба Кубицкого в качестве конноспортивного манежа. Одноэтажное здание располагалось на улице Королевской со стороны Саксонского сада. Там можно было обучаться искусству верховой езды, а также испробовать сладостей, посетить выставку, посмотреть спектакль или цирковое представление. В 1847 году по соседству было построено здание Института Минеральных Вод, который стал настоящим салоном Варшавы и конноспортивный манеж составил его часть. Завсегдатаи «вод» имели возможность заглянуть в кафе пани Хануш или же оздоровиться в кумысолечебном заведении, в котором с 1869 г. предлагали алкогольный напиток из коровьего молока. В 1876 г. здание было передано Комитету фондовой биржи и полностью перестроено согласно проекту Витольда Ланци. Кроме биржи, в здании располагались иные учреждения, такие как Варшавское взаимное кредитное общество, кафе и даже салон мебели. Варшавская фондовая биржа просуществовала в этом здании до начала Второй мировой войны. В середине 20 гг. ХХ в., благодаря усилиям Общества опеки над историческими памятниками Варшавы, здание было внесено в реестр памятников. В сентябре 1939 года здание Биржи было полностью сожжено немецкими зажигательными бомбами, а его останки были взорваны немецкими саперами после Варшавского восстания.

Архитектура

Манеж имел форму прямоугольника размером 75 на 15 метров и состоял из одиннадцати частей. Над тремя средними частями возносились два шестиколонные портики дорического ордера. По бокам здание было украшено углубленными портиками с двумя колоннами.

Проект Ланци предусматривал адаптацию здания для фондовой биржи. Необходимо было произвести реконструкцию интерьера, изменение фасада и сохранить при этом оригинальный стиль позднего классицизма. Реконструкция здания не затрагивала его восточную часть, которая находилась в частном владении. Важнейшее внешнее изменение здания предусматривало постройку треугольного фронтона, в котором была размещена гипсовая аллегорическая композиция Людвика Кучаржевского. Полукруглые окна были сдвинуты по направлению к портику примерно на 1 м. Под ними были установлены прямоугольные окна. Львиные головы над окнами были заменены жезлом Меркурия, символом торговли. Триглифный фриз не был изменен. Последняя часть здания была перестроена к концу 80-х годов XIX в.

Западная часть здания, в которой располагались Варшавская фондовая биржа и Варшавское общество взаимного кредитования, была разделена перекрытием. Помещения на втором этаже были освещены при помощи мансардных окон. В восточной части здания располагались окна (четыре с каждой стороны, в расчете от окна под портиком). В этой части здания находился главный зал биржи размером 27 на 15 метров, который имел высоту здания. Освещение зала осуществлялось при помощи окон, а также газовых ламп в металлических креплениях на потолке, которые одновременно обеспечивали вентиляцию. Установка радиаторов не была возможной, зал обогревался при помощи четырех печей, которые располагались в углах помещения.

The Stock Exchange Building in Królewska Street

The miniature shows the building in the years 1890-1900.

The building, which in 1877 started to be occupied by the Warsaw Stock Exchange, was built in 1819-21 and was designed by Jakub Kubicki as a riding hall. This one-storey building was in Królewska Street from the side of the Saxon Garden, between the ends of the streets Marszałkowska and Zielna. For decades, it was used not only for learning how to ride a horse but also as a place to buy some sweets, take part in an exhibition, watch a play or a circus show. When in 1847, the Institute of Mineral Waters was established in the area, which was a proper saloon of Warsaw at that time, the riding hall became the part of its building. The guests of ‘the waters’ could come to the café of Mrs. Hanusz and since 1869 they could also recover in the Clinic of Kumis Treatment. Kumis was the alcoholic beverage made from cow’s milk. The building was taken over by the Stock Exchange Committee in 1876 and then thoroughly reconstructed according to a design of Witold Lanci. In addition to the stock exchange, there were also other institutions like the Warsaw Mutual Loan Company, a stock exchange café and even the furniture store. In the independent Poland, there was the seat of the Warsaw Money Exchange in the building until the outbreak of the World War II. In the mid 20s of the XX century, thanks to the effort of the National Institute for Museums and Public Collections, the building was registered as a historic monument. In December 1939 the stock exchange building was completely burnt by German incendiary bombs, and its debris was blown up by German sappers after the Warsaw uprising.

Architecture

Designed by Kubicki, the one-storey riding hall was an elongated rectangle whose dimensions were 75 by 15 metres; it had eleven axes and two six-column Doric porticos above the three central axes. Shorter three-axe sides were ornamented by two-column porticos.

Lanci’s design to adapt the building for the stock exchange projected a thorough reconstruction of the interior and the modification of the elevation, at the same time preserving its primary, late classical character. Because the end part of the eastern axis of the building was a private property, only the other part could have been reconstructed. The most significant external change was the addition of the triangle pediment over the portico. The sculpture of Ludwik Kucharzewski was placed in the fronton: with the emblem of Warsaw, Mercury figure and the allegories of the mining industry, agriculture and river trade. Semicircular windows were moved approximately 1 metre in the direction of the portico, and under those semicircular windows the rectangular windows were placed. The lions’ heads above the windows were replaced with the Mercury’s rod, the symbol of trade and the banded rustication was replaced with plates. The triglyph frieze under the roof remained unchanged. Also, the unchanged last axis of the building was reconstructed only in the late 80s of the XIX century by replacing the window with the door and by unifying the rustication.

The western part of the building occupied by the Stock Exchange and the Warsaw Mutual Loan Company was separated from the rest by the ceiling and the newly created rooms on the floor were given more light by skylights. In the eastern part of the building, which had four windows on each side (starting from the window under the portico), was the main stock exchange hall whose dimensions were 27 by 15 metres and had full height to the roof. In addition to the eight windows, the light was provided by the gas lamps in the metal rosettes in the ceiling. The rosettes additionally served as ventilators. Because it was impossible to fix radiators, the hall was heated by four coal furnaces in the corners.

Gebäude der Warschauer Börse an der Krolewska-Straße

Das Modell zeigt das Gebäude in den Jahren 1890 – 1900.

Das Gebäude entstand von 1819-1821 nach dem Entwurf von Jakub Kubicki. Ursprünglich diente esals Pferdereitbahn. Der eingeschossige Bau stand an der Krolewska-Straße auf der Seite des Sächsischen Gartens zwischen den Mündungen der Straßen Marszalkowska und Zielna.

Über viele Jahrzehnte konnte man dort nicht nur Reiten lernen, sondern auch was Süßes ergattern, eine Ausstellung oder ein Spektakel besuchen und auch Zirkusvorstellungen bewundern. Ab 1847 wurde die Reitschule Teil des in jenem Jahrfertiggestellten Instituts der Mineralwässer, eines gesellschaftlichen Salons nach französischem Vorbild. Die Gäste des Instituts konnten nebenan ins Café von Frau Hanusz eintreten und ab 1869 in der „Kumys-Heilungswerkstatt“ihrer Gesundheit etwas Gutes tun. Um das zu erreichen, wurde dort ein alkoholisches Getränk aus Kuhmilch serviert.

1876 wurde das Gebäude vom Komitee der Börse übernommen und nach Plänen von Witold Lanci vollständig umgebaut. Schon ein Jahr später 1877 zog die Warschauer Börse in das Gebäude ein. Doch auch weitere Institutionen wie die Warschauer Kreditgesellschaft, das Börsen-Café und sogar ein Möbelsalon fanden hier Platz. Direkt nach der Wiedererlangung der Unabhängigkeit von 1918 bis 1939 hatte die Warschauer Geldbörse hier ihren Sitz. In der Mitte der zwanziger Jahre des 20. Jahrhunderts wurde das Gebäude in die Denkmalliste eingetragen. Zu verdanken hat man es dem Bemühen der Gesellschaft für Denkmalschutz. Im September 1939 wurde das Gebäude durch den gezielten Einsatz von Brandbomben nahezu vollständig zerstört. Nach dem Warschauer Aufstand von 1944 wurden die restlichen Ruinen in die Luft gesprengt.

Architektur

Die von Jakub Kubicki entworfene eingeschossige Pferdereitschule hatte einen rechteckigen Grundrissmit Wandlängen von 75 x 15 Metern. Das Gebäude hatte elf Achsen. Über den mittleren beiden befandensich zwei Säulengänge mit jeweils sechs Säulen in dorischer Ordnung. Die zwei kürzeren dreiachsigen Seiten wurden mit jeweils einem zweisäuligen Portikus dekoriert.

Das Projekt von Witold Lanci passte das Gebäude an die Bedürfnisse der Börse an. Dazu wurde die Innenausstattung von Grund auf verändert. Die Fassade wurde unter Beibehaltung des spätklassizistischen Stils erneuert. Dadurch, dass die letzte Achse des östlichen Teiles Privateigentum war, beschränkte sich der Umbau nur auf die restliche Fläche. Die wichtigste Veränderung des äußeren Erscheinungsbildes war die Ergänzung eines Giebeldreiecks (Fronton) über dem Säulengang. In das Frontonwurdeeine Gipsfigur von Ludwik Kucharzewski eingemeißelt: das Wappen der Stadt, die römische Gottheit Merkur sowie die Allegorien der Förderindustrie, Landwirtschaft und des Flußhandels. Die halbrunden Fenster wurden um einen Meter in Richtung des Frontons verschoben. Zusätzlichwurden unterhalb weitere rechteckige Fenster hinzugefügt. Die Löwenköpfe über den Fenstern ersetzte man mit dem Merkurstab, dem Symbol für Handel. Lediglich der Fries mit den Triglyphen unter dem Dach blieb unverändert. Die vorerst erhaltene letzte Achse wurde gegen Ende der achtziger Jahre des 19. Jahrhunderts umgebaut, indem das Fenster in eine Tür umgewandelt und die Bosse vereinheitlicht wurden.

Die westliche Seite des Gebäudes, welche für die Kanzlei der Börse und die Warschauer Kreditgesellschaft gedacht war, teilte man durch eine zusätzliche Decke in zwei unabhängige Bereiche. Die zusätzliche Etage wurde mit Dachfenstern erhellt. Im östlichen Teil des Gebäudes, wo es jeweils vier Fenster an jeder Seite gab, befand sich die eigentliche Börsenhalle mit Ausmaßen von 27 x 15 Metern und der Höhe des ganzen Gebäudes. Zusätzlich zu den acht Fenstern lieferten Gaslampen in Deckenrosetten aus Metall zusätzliches Licht. Weil es keine Möglichkeit gab Heizungen zu installieren, wurde der große Saal mit vier Kohleöfen in den Ecken des Raumes geheizt.

L’EDIFICIO DELLA BORSA DI VARSAVIA IN VIA KRÓLEWSKA

La miniatura rappresenta l’edificio degli anni 1890-1900.

L’edificio in cui dal 1877 funzionava la Borsa di Varsavia fu costruito negli anni 1819-1821 in base al progetto di Jakub Kubicki come maneggio. L’edificio a un piano fu situato in via Królewska da parte di Ogród Saski [il Giardino Sassone] tra le uscite delle vie Marszałkowska e Zielna. Per decenni lì si poteva non solo imparare a cavalcare ma anche mangiare i dolcetti, partecipare a una mostra, guardare spettacoli, anche circensi. Nello stesso quartiere fu fondato l’Instytut Wód Mineralnych [Istituto delle Acque Minerali] che fu un vero salone di Varsavia di allora, e il maneggio diventò una parte dell’Istituto. Gli ospiti delle ‘Acque’ potevano prendere un caffè dalla Signora Hanusz e dall’anno 1869 anche curarsi a Zakład Leczenia Kumysem [Istituto di Trattamento con Kumis]; il Kumis è una bevanda alcolica a base di latte vaccino.

Nell’anno 1876 l’edificio passò alla proprietà del Komitet Giełdowy [Comissione di Borsa] e fu seriamente ricostruito a base di progetto di Witold Lanci. Tranne la Borsa, si trovavano lì anche altre istituzioni come Warszawskie Towarzystwo Wzajemnego Kredytu [La Banca di Varsavia], la caffetteria di Borsa e addirittura un mobilificio. Dopo il 1918, nella Polonia indipendente, in questo edificio la sua sede aveva la Warszawska Giełda Pieniężna [La Borsa Valori di Varsavia]. A metà degli anni ’20 del XX seccolo, grazie alla cura di Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości [Istituto della Tutela dei Monumenti di Valore Storico], l’edificio fu iscritto al registro dei monumenti. Nel settembre 1939, durante l’invasione di Germania in Polonia, l’edificio fu bruciato dalle bombe tedesche e il resto fu esploso dai sminatori tedeschi dopo la Rivolta di Varsavia in 1944.

L’ARCHITTETURA

Il maneggio a un piano, progettato da Kubicki era la costruzione a forma di un rettangolo prolungato di dimensioni 75×15 metri, con undici assi e con due portici a sei colonne dell’ordine dorico sopra tre assi centrali. I lati più corti, a tre assi, erano ornati con portici a due colonne. Il Progetto di adattamento dell’edificio alle necesità della Borsa fatto da Witold Lanci prevedeva una ricostruzione completa della parte interna e modificazione della facciata conservando il carattere originale dell’edificio tipico per il Classicismo. Visto che una parte dell’edificio all’est era di proprietà privata, la ricostruzione riguardò solo la parte rimasta. Il cambiamento più importante della parte esteriore fu un frontone triangolare aggiunto sopra il portico in cui si trovava la scultura di Ludwik Kocharzewski: l’emblema di Varsavia, con Mercurio, con delle allegorie di industrie estrattiva, agricola e idrica. Le finestre semisferiche furono spostate in direzione del portico, e sotto del portico furono messe le finestre rettangolari.

Le teste dei leoni furono sostituiti con un bastone di Mercurio, simbolo del commercio. L’ultima asse dell’edificio, lasciata nella forma precedente, fu modificata negli anni ’80 del XIX secolo sostituendo la finestra con le porte. La parte dell’ovest dell’edificio per la cancelleria di Borsa e Warszawskie Towarzystwo Wzajemnego Kredytu fu separata con un soffitto e camere ottenute in questo modo, che furono illuminati con le finestre sul tetto. Nella parte dell’est fu localizzata una sala di Borsa propria di dimensioni 27×15 metri che occupava tutta l’altezza dell’edificio. A parte delle otto finestre, l’illuminazione della sala garantivano le lampade a gas nei rosoni metallici in tetto che fungevano anche dai ventilatori. Nella sala non c’era la possibilità di installare i termosifoni, e proprio per questo motivo negli angoli della sala si trovavanoo quattro stufe di carbone.

Budova Varšavskej burzy pri ul. Królewskej

Miniatúra predstavuje vzhľad budovy z rokov 1890-1900.

Budova, do ktorého sa sťahovala v roku 1877 Varšavská burza, vznikol v rokoch 1819-21 podľa projektu Jakuba Kubického ako jazdiareň. Prízemná budova bola postavená pri ul. Królewskej zo strany Saskej záhrady medzi východmi z ulíc Marszałkowskej a Zielnej. Cez desaťročia bolo možné sa v nej nielen učiť jazdy na koni, ale aj jesť cukrovinky, zúčastniť sa organizovanej tam výstavy, pozrieť si predstavenie alebo cirkusové akrobácie. Postavenie v roku 1847 susediaceho Inštitútu minerálnych vôd – naozajstného salónu vtedajšej Varšavy, spôsobilo, že sa jazdiareň stala jeho časťou. Návštevníci „vôd“ mohli vstupiť do kaviarni páni Hanusz, a od 1869 vylepšiť zdravie v Ústave na liečbu kumysom, čiže alkoholovým nápojom z kravského mlieka. Budova, prevzatá v 1876 roku Burzovým výborom, bola podstatne prestavená podľa projektu Witolda Lanciho. Okrem burzy v nej sídlili aj iné inštitúcie, ako napr. Varšavský spolok vzájomného úveru, burzová kaviareň, a aj obchod s nábytkom. V obrodenom Poľsku sídlila v budove, až k vypuknutiu 2. svetovej vojny, Varšavská peňažná burza. V polovci 20. rokov 20. storočia, vďaka úsiliu Spolku starostlivosti o historické budovy, bola budova zapísaná do registra historických pamiatok. V septembri 1939 budova úplne vyhorela v dôsledku zničenia od nemeckých zapaľovacích bomb, a jej zvýšky vyhodili do vzduchu nemeckí sapéri po Varšavskom povstaní.

Architektúra

Navrhnutá Kubickým prízemná jazdiareň bola budovou s pôdorysom pozdĺžneho obdĺžnika s rozmermi 75 na 15 metrov, na jedenástich osiach a s dvoma šesťstĺpcovými portikusmi v dórskom slohu nad tromi strednými osami. Kratšie, trojosové boky boli zdobené prehĺbenými dvojstĺpcovými portikusmi.

Projekt Lanciho, aby prispôsobiť budovu k potrebám burzy predpokladal generálnu prestavbu interiéru a úpravu fasády pri zachovaní jej pôvodnej neskoroklasicistickej povahy. Pretože koncová os vo východnej časti budovy bola súkromným vlastníctvom, prestavba sa vzťahovala len na jeho ostatnú časť. Najdôležitejšou zmenou bolo pridanie nad portikusom trojuholníkového frontónu, v ktorom bola umiestnená sadrová socha Ludwika Kucharzewského: s erbom Varšavy, postavou Merkúra aj inotajmi ťažby, poľnohospodárstva a riečneho obchodu. Polokruhovité okná boli presunuté cca. 1 m smerom k portikusu a nad nimi boli umiestnené obdĺžnikové okná. Hlavy levov nad oknami boli zamenené na stolicu Merkúra, symbol obchodovania, a pásové frézovanie bolo zmenené na doskové. Triglyf pod strechom nebol zmenený. Posledná os budovy, ponechaná v nezmenenej forme, bola prestavená až na konci 80. rokov. 19. storočia, kedy bolo okno nahradené dvermi a frézovanie bolo zjednotené.

Západná časť budovy pre kancelárie Burzy a Varšavského spolku vzájomného úveru bola predelená stropom, a miestnosti získané týmto spôsobom na prvom poschodí boli dosvetlené strešnými oknami. Vo východnej čati budovy, ktorá zahŕňala štyri okná z každej strany (počítajúc od okna pod portikusom), bola umiestnená hlavná burzová mietnosť s rozmermi 27 na 15 metrov, ktorá zaoberala celú výšku budovy. Okrem osmich okien osvetlenie miestnosti poskytovali plynové lampy v kovových okenných ružiciach v strope, ktoré súčasne plnili úlohu ventilátorov. Pretože nebolo možné nainstalovať radiátory, miestnosť bola vykurovaná štyrmi kotlami na uhlie umiestnenými v jej rohoch.

Будинок Варшавської біржі на вул. Крулевській

Макет презентуєбудівлю станом на 1890-1900 роки.

Будинок, до якого у 1877 році було перенесено Варшавську біржу, був збудований у 1819-21 роках за проектом Якуба Кубіцького як кінний манеж.Одноповерхова будівля повстала на вулиці Крулевській зі сторони Саксонського саду, між перехрестями з Маршалковською та Жєльноювулицями.Протягом десятиліть тут можна було не тільки повправлятися у кінній їзді, але також скуштувати солодощів, оглянути експозицію, подивитися театральну чи циркову виставу. У 1847 році, після появипо сусідству Інституту мінеральних вод, справжнього салону тогочасної Варшави, манеж став його частиною. Завсідники „вод” могли зазирнути до кав’ярні пані Хануш, а з 1869 р. – зміцнити здоров’я у Закладі лікування кумисом, тобто алкогольним напоєм із коров’ячого молока. Будинок, перейнятий у 1876 році біржовим комітетом, був грунтовно перебудований згідно проекту Вітольда Ланці. Окрім біржі, у ньому розташувалисяінші установи, зокрема Варшавське товариство взаємного кредиту, біржова кав’ярня та навіть меблевий магазин. У незалежній Польщі, аж до початку ІІ світової війни, цей будинок був садибою Варшавської Грошової біржі. У середині 20-х років XX ст., дякуючи зусиллям Товариства охорони історичних пам’яток, будинок було внесено до реєстру пам’яток. У вересні 1939 р. споруда повністю вигоріла від німецьких запалювальних бомб, а її рештки висадили у повітря німецькі сапери після Варшавського повстання.

Архітектура

Спроектований Кубіцьким одноповерховий манеж мав форму видовженого прямокутника розміром 75 на 15 метрів, що складався з одинадцяти частин і мав два шестиколонні портики доричного ордера над трьома середніми частинами. Коротші бічні сторони складалися з трьох частин, які були оздоблені заглибленими двоколонними портиками.

Проект Ланці, який мав на меті перепрофілювання будівлі для потреб біржі, передбачав грунтовну реконструкцію внутрішнього простору та оновлення фасаду зі збереженням його стилістики пізнього класицизму. Оскільки крайня східна частина будинку перебувала у приватній власності, перебудова її не торкнулася. Найважливішою зовнішньою зміною стало доповнення портика трикутним фронтоном, що містив гіпсовийрельєф, виконанийЛюдвікомКухажевським: із гербом Варшави, постаттю Меркурія та символами гірничої справи, сільського господарства та річкової торгівлі. Напівкруглі вікна було пересунуто близько 1 м. у напрямку портика, а під ними розташовано прямокутні вікна. Голови левів над вікнами замінили на кадуцей Меркурія, символ торгівлі, a лінійне декорування кладкизамінено на плитчасте. Первинним залишився фриз із тригліфами під дахом.Крайню, незмінену частину, було реконструйовано тільки наприкінці 80-х років XIX ст., замінившидекорування стін та встановивши замість вікна двері.

Західну частину будинку, відведену під канцелярію біржі та Варшавське товариство взаємного кредиту, було розділено на два поверхи.Отримані у такий спосіб приміщення на другому поверсі освітлювалися через дахові вікна. Східну частину будівлі, яка мала по чотири вікна з кожного боку (якщо лічити від вікна під портиком), на повну висоту споруди займав біржовий майданчик розміром 27 на 15 метрів. Окрім восьми вікон, освітлення зали забезпечували газові лампи у металічних розетках під стелею, які одночасно виконували функцію вентиляторів.Оскільки не було можливості інсталяції системи опалення, приміщення опалювали чотири печі, розміщені у кутках.

El edificio de la bolsa de valores de Varsovia en la c. Królewska

La miniatura presenta el aspecto del edificio de los años 1890-1900.

El edificio, al cual se intrudujo en el aňo 1877, la bolsa de Varsovia, se construyó en los años 1819-21 según un diseño de James Kubicki y que tenía por función ser un lugar para montar a caballo.

La construcción de la planta baja se situó en la calle Królewska, en dirección al jardin Saski, entre las salidas de las calles Marszałkowska i Zielna. Durante décadas, era un lugar en el que se podía no sólo aprender a montar a caballo, sino también comer dulces, participar en las exhibiciones y ver espectáculos de circo. La creación en la vecindad del Instituto de Aguas Minerales en 1847, un verdadedo salón en la Varsovia de la época, ocasionó que el lugar para montar a caballo también se comvirtió en su parte.

Los participantes del “agua” podían entrar a la cafetería de la Sra. Hanusz y desde 1869 mejorar su salud en el Centro de Sanación del Kumis, (la bebida alcohólica con leche de vaca). El edificio, adquirido en 1876 por el Comité de la Bolsa de Valores, fue completamente reconstruido según un diseño de Witold Lanci.

Además de la bolsa de valores se localizaban también allí otras instituciones, como la Sociedad de Crédito Mutuo de Varsovia, la cafeteria de la bolsa y hasta una tienda de muebles. En la Polonia independiente, hasta el estallido de la II guerra mundial, se localizaba en ese edificio La Bolsa Monetaria de Varsovia. A mediados de los años veinte del siglo XX, gracias a los esfuerzos de la Sociedad de Cuidado de Monumentos del Pasado, el edificio fue inscrito en el registro de monumentos. En septiembre de 1939, la bolsa de valores fue totalmente quemada por las bombas incendiarias alemanas, y sus restos fueron demolidos con explosiones de los buscaminas alemanes tras el Levantamiento de Varsovia.

Arquitectura

La zona para montar en caballo en la Planta baja fue diseñada por Kubicki. Era una construcción en forma de un rectángulo alargado de dimensiones de 75 por 15 metros, de unos once ejes y con dos pórticos de seiskolumas de orden dórico sobre 3 ejes centrales. Los lados más cortos, de tres ejes fueron adornados con pórticos de dos columnas.

El diseño de Lanci para adaptar el interior para las necesidades de la Bolsa de Valores preveía una reconstrucción profunda de su interior y la modificación de la fachada, conservando su primer caracter postclasicista. Debido a que el eje final de la parte oriental del edificio era propiedad privada, la reconstrucción se llevo a cabo en la parte restante. El cambio más importante fue la adición en la parte superior del pórtico del frontón trinagular, en el cual se posicionó una escultura en yeso de Ludwik Kucharzewski, con el emblema de Varsovia, la figura de Mercurio y alegorías de las industrias extractivas, la agricultura y el comercio. Las ventanas en forma de media luna se movieron aprox 1 m en dirección del pórtico y debajo de ellas se colocaron la ventanas rectangulares. Las cabezas de los leones que estaban encima de las ventanas fueron sustituidas por la barra de Mercurio, símbolo del comercio y el almohadillo de líneas fue cambiado por azulejos. Permanecieron sin cambios los triglifos de friso bajo el techo. Se dejó sin cambios el último eje del edificio, que fue reconstruido a finales de los aňos 80 del siglo XIX, remplazando la ventana por una puerta y unificando el almohadillo.

Bâtiment de la Bourse de Varsovie sur la rue Królewska

La maquette représente l’état du bâtiment dans les années 1890-1900.

Le bâtiment dans lequel emménage en 1977 la Bourse de Varsovie est construit dans les années 1819-21 selon le projet de Jakub Kubicki en tant qu’un manège, c’est-à-dire une école d’équitation. L’édifice d’un étage est érigé à la rue Królewska du côté du Jardin de Saxe, entre les sorties des rues Marszałkowska et Zielna. Pendant des décennies, il y est possible non seulement d’apprendre l’équitation, mais aussi de manger des confiseries, visiter une exposition, regarder un spectacle ou une performance de cirque. En 1847 l’Institut des Eaux Minérales est construit à proximité et devient immédiatement un vrai salon de Varsovie de cette époque-là. Le manège fait désormais une partie de ce complexe de divertissement. Les clients de l’Institut peuvent visiter le café de Mademoiselle Hanusz et à partir de 1869 peuvent se soigner dans le Centre de Traitement par Koumis, ce qui est une boisson alcoolisée fabriqué à partir de lait de jument.

Le bâtiment devient la propriété du Comité de la Bourse en 1876 et est ensuite entièrement reconstruit selon la conception de Witold Lanci. En dehors de la bourse, il abrite d’autres institutions telles que la Société de Crédit Mutuel de Varsovie, le Café de la Bourse, et même un magasin de meubles. À l’époque de la Pologne indépendante l’édifice est un siège de la Bourse Monétaire de Varsovie jusqu’au déclenchement de la Deuxième Guerre Mondiale. Au milieu des années 1920 le bâtiment est classé comme un monument historique grâce aux efforts de la Société de Soins sur les Monuments du Passé. En septembre 1939 l’intérieur du bâtiment est complètement brûlé par des bombes incendiaires allemands, et ses ruines sont faites sauter par des sapeurs allemands après l’Insurrection de Varsovie en 1944.

L’architecture

Le manège d’un étage conçu par Kubicki est un édifice sur la projection d’un rectangle allongé mesurant 75 par 15 mètres, avec onze axes et deux portiques à six colonnes de l’ordre dorique au-dessus des trois axes centraux. Le projet de Lanci envisage une reconstruction complète de l’intérieur du bâtiment et la modification de la façade tout en conservant son caractère classique tardif afin de l’adapter aux besoins de la bourse. Comme l’axe final de la partie est du bâtiment est une propriété privée, la reconstruction ne couvre que la partie restante. Le changement le plus important a été l’ajout d’un fronton triangulaire sur le portique, dans lequel est installé un bas-relief en plâtre sculpté par Ludwik Kucharzewski représentant l’emblème de Varsovie, la figure de Mercure et les figures allégoriques symbolisant l’industrie minière, l’agriculture et le commerce fluvial. Les fenêtres semi-circulaires sont déplacées d’environ 1 mètre vers le portique, et des fenêtres rectangulaires sont placées ci-dessous. Les têtes des lions au-dessus de fenêtres sont remplacées par le bâton de Mercure, symbolisant le commerce, et le bossage continu et remplacé par le bossage à carreaux. La frise avec triglyphes au-dessous du toit reste inchangée. Le dernier axe n’est reconstruit que dans les années 1880, lorsque lafenêtre est remplacée par une porte et le bossage est standarisé. La partie ouest du bâtiment occupé par la Société de Crédit Mutuel de Varsovie est divisée par un plafond, et les pièces ainsi crées au premier étage sont éclairées par des fenêtres de toit. Dans la partie est du bâtiment comprenant quatre fenêtres de chaque côté se trouve la salle des marchés boursiers, qui mesure 27 par 15 mètres et occupe toute la hauteur du bâtiment. En dehors des huit fenêtres, l’éclairage de la chambre est assuré par des lampes à gaz placées dans des rosaces métalliques au plafond, qui servent également de ventilateurs. Comme il n’est pas possible d’installer des radiateurs, la pièce était chauffée par quatre fours à charbon placés dans ses coins.

Χρηματιστήριο της Βαρσοβίας στην οδό Βασιλικών

Η μινιατούρα παρουσιάζει τo κτίριο από το 1890-1900.

Το κτίριο, στο οποίο εισήχθη το 1877, το Χρηματιστήριο της Βαρσοβίας, χτίστηκε το 1819-21 σύμφωνα με το σχέδιο του Γιάκουμπ Κουμπίτσκι το οποίο αρχικά προοριζόταν για σχολή ιππασίας. Το μονώροφο κτίριο βρισκόταν στην οδό Βασιλικών από την πλευρά του Σαξονικού κήπου, μεταξύ των καταστημάτων της Μαρσαουκόβσκα και Ζιέλνα. Για δεκαετίες, ήταν δυνατό όχι μόνο να μαθαίνουν ιππασία, αλλά και να τρώνε γλυκά, να συμμετέχουν στην έκθεση που διοργανώνονταν εκεί, να παρακολουθήσουν μία παράσταση ή έκθεση τσίρκου. Η ίδρυση, το 1847, του Ινστιτούτου Μεταλλικού Νερού – ενός πραγματικού σαλονιού της τότε Βαρσοβίας – έκανε το κτίριο της ιππασίας μέρος της. Οι κάτοικοι των «υδάτων» μπορούσαν να επισκεφτούν την καφετέρια της κυρίας Χάνους, και από το 1869 είχαν την δυνατότητα να βελτιώσουν την κατάσταση της υγείας τους στο κέντρο θεραπείας με κούμις, δηλαδή με ένα αλκοολούχο ποτό που φτιάχνεται από αγελαδινό γάλα. Το κτίριο, που αναλήφθηκε το 1876 από την επιτροπή χρηματιστηρίου, ανακατασκευάστηκε πλήρως σύμφωνα με το σχεδιασμό του Βίτολντ Λάντσι. Εκτός από το χρηματιστήριο, φιλοξένησε και άλλα ιδρύματα, όπως η Αμοιβαία Πιστωτική Εταιρεία της Βαρσοβίας, μία καφετέρια χρηματιστηριακής αγοράς ακόμη και ένα εκθετήριο επίπλων. Στην ανεξάρτητη Πολωνία, το Χρηματιστήριο της Βαρσοβίας λειτουργούσε στο κτίριο μέχρι το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στα μέσα της δεκαετίας του 1920, χάρη στις προσπάθειες της Εταιρείας για την Προστασία των Ιστορικών Μνημείων, το κτίριο καταχωρήθηκε στο μητρώο μνημείων. Τον Σεπτέμβριο του 1939, το κτίριο καταστράφηκε εντελώς από γερμανικές εμπρηστικές βόμβες και τα υπολείμματά του ανατινάχθηκαν από τους Γερμανούς ναρκαλιευτές μετά την εξέγερση της Βαρσοβίας.

Αρχιτεκτονική

Η μονόχωρη αίθουσα ιππασίας που σχεδίασε ο Κουμπίτσκι ήταν ένα κτίριο στην προβολή ενός ορθογωνίου μήκους 75 με 15 μέτρα, με έντεκα άξονες και δύο στοές με έξι κολώνες δωρικού ρυθμού τοποθετημένους πάνω από τους τρεις κεντρικούς άξονες. Κοντύτερες, οι τριών αξόνων πλευρές ήταν διακοσμημένες με βαθιές διώροφες στοές.

בניין הבורסה לניירות ערך בורשה באול. קרולבסקה

המיניאטורה מציגה את מראה המבנה אלף שמונה מאות תשעיםבשנים – אלף תשע מאות

הבניין, אשר הוצג בשנת 1877, בורסה בורסה, נבנה בשנת 1819-21 על פי העיצוב של יעקב Kubicki כמו בית ספר לרכיבה. הבניין בן קומה אחת עמד באול. Królewska מהצד של גן סאסקי, בין שקעים של Marszałkowska ו Zielna. במשך עשרות שנים אפשר היה ללמוד לא רק רכיבה על סוסים, אלא גם לאכול ממתקים, להשתתף בתערוכה המאורגנת שם, לצפות במופע או בקרקס. הקמתו של השכונה, ב- 1847, מכון המים המינרלים – סלון אמיתי של ורשה אז – גרם כי אולם הרכיבה הפך לחלק ממנו. תושבי „המים” יכלו להצטרף לקפיטריה של הגברת חנוש, ומשנת 1869 הצליחו לשפר את בריאותם במתקן הטיפול בקומיסאם, כלומר משקה אלכוהולי מחלב פרה. הבניין, שנלקח בשנת 1876 על ידי ועדת הבורסה, נבנה מחדש באופן יסודי על פי העיצוב של ויטולד לנצ’י. בנוסף לבורסה, היא שכנה מוסדות אחרים, כגון חברת אשראי נאמנות ורשה, בית קפה בבורסה, ואפילו חדר תצוגה לריהוט. בפולין העצמאית פעלה הבורסה של ורשה עד פרוץ מלחמת העולם השנייה בבניין. באמצע שנות העשרים, בזכות המאמצים של החברה להגנה על אנדרטאות היסטוריות, הבניין היה נכנס במרשם של אנדרטאות. בספטמבר 1939 נשרף כליל בניין הבורסה על ידי פצצות תבערה גרמניות, ושרידיו נפוצצו בידי החבלנים הגרמניים לאחר מרד ורשה.

אדריכלות

אולם הרכיבה החד-קומתי שתוכנן על ידי קוביצי היה מבנה על הקרנה של מלבן מוארך, בגודל של 75 על 15 מטרים, עם 11 צירים ועם שני פורטיקסים של שישה עמודים של הסדר הדורי מעל שלושה צירים באמצע. צירים קצרים יותר, בעלי שלושה צדדים, היו מעוטרים בפורטיקולים עמוקים של שני עמודים.

פרויקט „ההתמזגות” של התאמת המבנה לצורכי הבורסה חזה בשיקום יסודי של הפנים ושינוי החזית, תוך שמירה על אופיו הקלאסי המקורי. מאחר שהציר הסופי של החלק המזרחי של הבניין היה בבעלות פרטית, השיקום כלל רק את החלק הנותר ממנו. השינוי החיצוני החשוב ביותר היה התוספת מעל האכסדרה של גולם משולש, שבו הוצב פסל גבס של לודוויק קוצ’ז’בסקי: עם סמל ורשה, דמותו של מרקורי ואלגוריות על תעשיית הכרייה, החקלאות וסחר הנהר. חלונות חצי עגולים הועברו כמטר אחד לעבר האכסדרה, והחלונות המלבניים הונחו תחתיהם. ראשי האריות מעל החלונות הוחלפו על ידי צוותו של מרקורי, סמל למסחר, והפך את חגורת החגורה ללוח. ללא שינוי היה אפריז טריגליפי מתחת לגג. הציר האחרון של הבניין, ללא שינוי, נבנה מחדש רק בסוף שנות ה -80 של המאה ה -19, והחליף את החלון עם דלת ותיקן.

חלקו המערבי של הבניין בבורסה של ורשה וחברת האשראי הדדית של ורשה הופרדו בתקרה, והחדרים שהושגו בקומה זו היו מוארים בחלונות גג. בחלקו המזרחי של המבנה, המורכב מארבעה חלונות בכל צד (ספירה מהחלון מתחת לאכסדרה), היה מסדרון ראוי למידות של 27 על 15 מטרים, אשר שכן את כל גובה המבנה. בנוסף לשמונה חלונות, התאורה של החדר סופק על ידי מנורות גז ורדים מתכת בתקרה, אשר שימש גם אוהדים. מכיוון שלא היה אפשר להתקין רדיאטורים, החדר היה מחומם על ידי ארבעה תנורים פחם שהונחו בפינותיו.