Karaś Palace (in Krakowskie Przedmieście 2)

Historia zaklęta w miniaturze

Zabytki Warszawy

Pałac wziął swoją nazwę od Kazimierza Karasia, który wybudował go w latach 1769-72. Kazimierz Karaś urodzony w 1711 roku pochodził z drobnej szlachty mazowieckiej, a swoją niezwykłą karierę i majątek zawdzięczał służbie dla Stanisława Poniatowskiego kasztelana krakowskiego, a następnie dla jego syna, króla Stanisława Augusta. To dzięki Poniatowskim Karaś został pułkownikiem wojsk korony oraz kasztelanem wiskim, co dało mu miejsce w senacie. To dla niego Stanisław August ustanowił nowe stanowisko marszałka dworu, oddając władzę nad dość liczną królewską świtą i dworskimi urzędnikami.

Atrakcje Warszawy

W 1769 roku król podarował Karasiowi zakupioną od Aleksandra Ossolińskiego kamienicę z placem i okolicznym gruntem zwanym Olborszczyzną (obszar pomiędzy ulicami: Oboźna, Krakowskie Przedmieście i Aleksandria – obecnie Kopernika). Jeszcze w tym samym roku Karaś rozpoczął wznoszenie pałacu wzdłuż ul. Krakowskie Przedmieście, między ulicami Oboźną a Aleksandria, według projektu królewskiego architekta Jakuba Fontany.

Rezydencja Karasia należała do najwcześniejszych warszawskich pałaców przyulicznych, czyli pozbawionych przedniego dziedzińca. Na szczycie budynku umieszczona była rzeźba z herbami: „Dąbrowa” Kazimierza Karasia i „Łodzia” jego żony Elżbiety Hubińskiej. Dach budowli zdobiły cztery urny z blachy żelaznej, a nad oknami pierwszego piętra umieszczone były dwa medaliony z popiersiami króla Stanisława Augusta: jeden z okresu wstąpienia na tron, drugi z szóstego roku panowania.

Rodzina Karasiów zajmowała jedno piętro budynku, resztę przeznaczono na wynajem. W 1772 r. połowa pałacu została wydzierżawiona dla Królewskiego Korpusu Paziów, a w 179 4 r. był ponoć siedzibą Tadeusza Kościuszki.

Po śmierci Kazimierza Karasia w roku 1775 pałac przeszedł na własność jego spadkobiorców. Został sprzedany w roku 1798 i do końca swojego istnienia wielokrotnie zmieniał właścicieli. Początkowo wytworne apartamenty wynajmowali dygnitarze, arystokracja i bogaci mieszczanie. Jednak od połowy XIX w. przeistoczył się ostatecznie w zwykłą czynszową kamienicę.

Przedwojenna Warszawa

W jego parterze mieściły się sklepy i szynk „Pod Karasiem”, który nie cieszył się dobrą sławą ze względu na swoją podejrzaną klientelę. Na początku XX w., w związku z poszerzaniem ul. Oboźnej, pałac został skrócony o jedną oś i ostatecznie rozebrany przez nowego właściciela w 1912 r. z zamiarem postawienia na jego miejscu wysokiej kamienicy czynszowej. Wybuch I wojny światowej przeszkodził w realizacji tych planów i pusty plac po pałacu nie został zabudowany. Dziś pełni funkcję parkingu.

Miniatura przedstawia wygląd pałacu z lat 70. XVIII wieku.

Fotografie

004

Dodaj komentarz